ഗംഗാ ദസ്‌റ: പാപമോചനത്തിന്റെ പുണ്യ ദിനം

ഗംഗാ ദസ്‌റ എന്താണെന്ന് പലര്‍ക്കും അറിയില്ല. എന്നാല്‍ ഗംഗാ ദസ്‌റ ആഘോഷിക്കുന്നതിലെ പുണ്യം നിരവധിയാണ്. ജ്യേഷ്ഠ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിന്റെ പത്താം ദിവസമാണ് ഗംഗ ദസറ വരുന്നത്. ഭഗീരത് രാജാവിന്റെ തപസ്സില്‍ സംതൃപ്തയായ ഗംഗ ഈ ദിവസം ഭഗീരഥന്റെ പൂര്‍വ്വികരുടെ ശപിക്കപ്പെട്ട ആത്മാക്കളെ ശുദ്ധീകരിക്കാന്‍ ഭൂമിയിലേക്ക് ഇറങ്ങി. ഗംഗാ നദി ഭൂമിയിലെത്തിയതിന്റെ അടയാളമായാണ് ഗംഗ ദസറയായി ആഘോഷിക്കുന്നത്. ഭൂമിയില്‍ ഇറങ്ങുന്നതിനുമുമ്പ്, ഗംഗാ ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാസസ്ഥാനത്തും എത്തിയിരുന്നു. അതിനാല്‍, അവള്‍ക്ക് സ്വര്‍ഗ്ഗത്തിന്റെ വിശുദ്ധി ഉണ്ട് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഭൂമിയില്‍ ഇറങ്ങിയതിനുശേഷം ഗംഗയോടൊപ്പം സ്വര്‍ഗ്ഗത്തിന്റെ പരിശുദ്ധിയും ഭൂമിയിലേക്ക് വന്നു. ഗംഗാദേവി ഭൂമിയില്‍ എത്തിയതിന്റെ സ്മരണയിലാണ് ഗംഗ ദസറ ആഘോഷിക്കുന്നത്. സാധാരണയായി, നിര്‍ജാല ഏകാദശിയുടെ ഒരു ദിവസം മുമ്പാണ് ഉത്സവം ആഘോഷിക്കുന്നത്.

ഗംഗ ദസറയുടെ പ്രാധാന്യം

ചിന്തകള്‍, സംസാരം, പ്രവൃത്തികള്‍ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പത്ത് പാപങ്ങള്‍ കഴുകാനുള്ള ഗംഗയുടെ കഴിവിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന പത്ത് ശുഭ വേദ കണക്കുകൂട്ടലുകളെയാണ് ദസറ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ജ്യേഷ്ഠമാസം, ശുക്ല രക്ഷ, പത്താം ദിവസം, വ്യാഴം, ഹസ്ത നക്ഷത്രം, സിദ്ധ യോഗ, ഗാര്‍-ആനന്ദ് യോഗ, കന്നിയിലെ ചന്ദ്രന്‍, തൗറസിലെ സൂര്യന്‍ എന്നിവയാണ് പത്ത് വേദ കണക്കുകൂട്ടലുകള്‍. ഈ ദിവസം ഭക്തര്‍ പ്രാര്‍ത്ഥന നടത്തിയാല്‍ അവര്‍ രക്ഷ പ്രാപിക്കുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. വിലപിടിപ്പുള്ള വസ്തുക്കള്‍ വാങ്ങുന്നതിനോ പുതിയ വാഹനങ്ങള്‍ വാങ്ങുന്നതിനോ പുതിയ വീട് വാങ്ങുന്നതിനോ പ്രവേശിക്കുന്നതിനോ ദിവസം അനുകൂലമായി കണക്കാക്കുന്നു. ഈ ദിവസം ഗംഗാ സ്‌തോത്രം ചൊല്ലുന്ന ഭക്തര്‍ ഗംഗാ വെള്ളത്തില്‍ നില്‍ക്കുമ്പോള്‍ എല്ലാ പാപങ്ങളില്‍ നിന്നും മോചനം നേടുന്നു.

ഗാംഗാ നദി ഒരു പുണ്യനദി മാത്രമല്ല, ഇന്ത്യയുടെ ഹൃദയഭാഗവുമാണ്. പാപമോചനത്തിനും ഭാഗ്യത്തിനായി ഭക്തര്‍ ഗംഗാ നദിയെ ആരാധിക്കുന്നു. സമാധാനവും നന്മയും അടയാളപ്പെടുത്തുന്നതിനായി ഗംഗയിലെ ഒഴുകുന്ന വെള്ളത്തില്‍ ആയിരക്കണക്കിന് വിളക്കുകള്‍ കത്തിക്കുന്നു. ഹരിദ്വാര്‍, പ്രയാഗ്, വാരണാസി എന്നിവയാണ് ഗംഗ ദസറ ആഘോഷത്തിന് ഏറ്റവും പ്രചാരമുള്ളത്. ഗംഗാ നദി ജീവിതത്തിലും ബോധത്തിലും ഒരു പ്രധാന സ്ഥാനമാണ്. മഞ്ഞുമൂടിയ ഹിമാലയത്തിലെ ഗംഗോത്രിയിലാണ് ഇത് ഉയരുന്നത്. ബിഹാറിലെ ഉത്തര്‍പ്രദേശിലെ ചൂടുള്ള സമതലങ്ങളിലേക്ക് ഒഴുകുകയും ബംഗാള്‍ ഉള്‍ക്കടല്‍ സന്ദര്‍ശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഗംഗാ നദി യമുന നദിയും അലഹബാദിലെ സരസ്വതി നദിയുമായി ലയിക്കുന്നു.

ഈ നദികളുടെ സംഗമം ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും പവിത്രമായ സ്ഥലങ്ങളില്‍ ഒന്നാണ്. ഭഗീരത്തിന്റെ മഹത്തായ തപസ്സ് മൂലമാണ് ഗംഗാ നദി മനുഷ്യവര്‍ഗത്തിന് സമ്മാനിച്ചത്, അതിന് അവള്‍ക്ക് ഭഗീരതി എന്ന് പേരിട്ടു. സാഗര രാജവംശത്തിന്റെ പിന്‍ഗാമിയായ ഭാഗീരത്ത് ഗംഗയോട് ഭൂമിയില്‍ ഇറങ്ങി ജീവന്‍ പ്രാപിക്കണമെന്ന് പ്രാര്‍ത്ഥിച്ചു, എന്നാല്‍ ഗംഗയിലെ പേമാരി ജലം ഒരു വിനാശകരമായ ശക്തിയായിരുന്നു. ഗംഗയെ അതില്‍ നിന്നും സംരക്ഷിക്കുന്നതിന് വേണ്ടി ബ്രഹ്മാവ് ശിവനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. അതിനാല്‍, ഗംഗയ്ക്ക് അവളുടെ ഒഴുക്ക് ശക്തി നഷ്ടപ്പെടുകയും, ജീവന്‍ നല്‍കുന്ന ഒരു നദിയായി മാറുകയും ചെയ്തു. വിശുദ്ധിയുടെ പ്രതീകമാണ് ഗംഗ.

ആചാരങ്ങളും ആഘോഷങ്ങളും

ധ്യാനത്തിനായി ഭക്തര്‍ ഋഷികേശ്, ഹരിദ്വാര്‍, പ്രയാഗ്, വാരണാസി എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് എത്തുന്നുണ്ട്. ഭക്തര്‍ തങ്ങളുടെ പൂര്‍വ്വികര്‍ക്കായി പിത്രു പൂജ നടത്തുകയും ഗംഗയെ ആരാധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഗംഗയുടെ തീരത്ത്, സന്ധ്യാസമയത്ത് ആരതി അഗ്‌നിജ്വാലകളാല്‍ നിറച്ച ബോട്ടുകളും പുഴയില്‍ സഞ്ചരിക്കുന്ന പുഷ്പങ്ങളും കാണാവുന്നതാണ്.