ജീവനാംശം ലഭിക്കാൻ അർഹത ആർക്കൊക്കെ? 2026-ലെ പുതിയ കോടതി ഉത്തരവുകളും നിയമങ്ങളും അറിയേണ്ടതെല്ലാം

ഇന്ന് രാവിലെ (ഒക്ടോബർ 5, IST) ഇന്ത്യയിലെ X (ട്വിറ്റർ)-ൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്ന വിഷയങ്ങളിലൊന്നാണ് 'ആലിമണി' (ജീവനാശം). ആരൊക്കെയാണ് ജീവനാംശത്തിന് അർഹർ, കോടതികൾ തുക നിശ്ചയിക്കുന്നത് എങ്ങനെയെല്ലാമാണ്, 2026–27 സാമ്പത്തിക വർഷത്തെ ആദായനികുതി വ്യവസ്ഥകൾ എന്തൊക്കെയാണ് തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ വിശദമായി പരിശോധിക്കാം. സുപ്രീം കോടതിയുടെയും ഹൈക്കോടതിയുടെയും 2026-ലെ സുപ്രധാന വിധികളും കേരളത്തിൽ ലഭ്യമായ സഹായ സംവിധാനങ്ങളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ആർക്കൊക്കെയാണ് ജീവനാംശത്തിന് അർഹതയുള്ളത്? ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സംഹിത (BNSS), 2023-ലെ സെക്ഷൻ 144 (പഴയ സിആർപിസി സെക്ഷൻ 125-ന് തുല്യം) അനുസരിച്ച് ഭാര്യമാർക്കും കുട്ടികൾക്കും മാതാപിതാക്കൾക്കും ജീവനാംശം ആവശ്യപ്പെടാം. ഹിന്ദു വിവാഹ നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 24, 25 എന്നിവ പ്രകാരം ഭാര്യയ്‌ക്കോ ഭർത്താവിനോ ഇടക്കാല ജീവനാംശമോ സ്ഥിരമായ ജീവനാംശമോ കോടതിയോട് ആവശ്യപ്പെടാം. ഈ നിയമവ്യവസ്ഥ ലിംഗഭേദമന്യേ ഇരുവർക്കും ഒരുപോലെ ബാധകമാണെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

കോടതികൾ ജീവനാംശം നിശ്ചയിക്കുന്നത് എങ്ങനെ: വരുമാനം, ജീവിതശൈലി, കാലയളവ്

സുപ്രീം കോടതിയുടെ ചരിത്രപരമായ 'രജ്നേഷ് വേഴ്സസ് നേഹ' കേസിന്റെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശപ്രകാരം, ഇരുവിഭാഗവും തങ്ങളുടെ സ്വത്തുക്കളുടെയും ബാധ്യതകളുടെയും സത്യവാങ്മൂലം (Affidavit of Disclosure of Assets and Liabilities) സമർപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇത് കൃത്യസമയത്ത് ന്യായമായ തുക നിശ്ചയിക്കാൻ കോടതികളെ സഹായിക്കുന്നു. സാമ്പത്തിക വരുമാന ശേഷി, മുൻപത്തെ ജീവിതരീതി, ആശ്രിതർ, ആരോഗ്യം, പരിചരണം എന്നിവയെല്ലാം പരിഗണിച്ചാണ് കോടതി തുക നിശ്ചയിക്കുന്നത്. ഉത്തരവുകൾ ബോധപൂർവം ലംഘിച്ചാൽ, സിവിൽ കോടതി ഉത്തരവുകൾ പോലെ സ്വത്ത് ജപ്തി ചെയ്തോ അറസ്റ്റ് ചെയ്തോ കോടതി അലക്ഷ്യ നടപടികളിലൂടെയോ ഇത് നടപ്പിലാക്കാൻ സാധിക്കും.

2026-ലെ പുതിയ കോടതി നിരീക്ഷണങ്ങൾ ഇവിടെ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. ഒറ്റത്തവണയായി നൽകുന്ന "ഫുൾ ആൻഡ് ഫൈനൽ" ജീവനാംശ തുക നിശ്ചയിച്ചുകൊണ്ട് 2026 മേയ് 27-ന് സുപ്രീം കോടതി നിരവധി കേസ് നടപടികൾ അവസാനിപ്പിച്ചിരുന്നു. തുക ഒടുക്കിക്കഴിഞ്ഞാൽ BNSS സെക്ഷൻ 144 പ്രകാരമോ മറ്റ് സർവീസ് ചട്ടങ്ങൾ പ്രകാരമോ ഭാവിയിൽ ജീവനാംശം ആവശ്യപ്പെടാൻ കഴിയില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. വ്യഭിചാരം (Adultery) പ്രത്യക്ഷത്തിൽ തെളിയിക്കപ്പെട്ടാൽ ഇടക്കാല ജീവനാംശം നൽകുന്നത് നിർത്തലാക്കാമെന്ന് 2026 ജൂലൈ 31-ന് കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. ലീവ്-ഇൻ പങ്കാളിക്ക് ജീവനാംശം ലഭിക്കണമെങ്കിൽ ആ ബന്ധം വാദിക്കുകയും തെളിയിക്കുകയും വേണമെന്ന് 2026 ജൂലൈ 30-ന് അലഹാബാദ് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

പ്രതിമാസ ജീവനാംശവും ഒറ്റത്തവണ ജീവനാംശവും: നികുതി നിയമങ്ങൾ (2026–27 സാമ്പത്തിക വർഷം)

മാസാമാസമുള്ള ജീവനാംശം ദൈനംദിന ആവശ്യങ്ങൾക്ക് തുക കണ്ടെത്താനും മാറ്റങ്ങൾ വരുത്താനും സഹായിക്കുമ്പോൾ, ഒറ്റത്തവണ തീർപ്പാക്കൽ വഴി കേസിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി ഒഴിയാൻ സാധിക്കുന്നു. ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയുടെ മുൻ വിധികൾ പ്രകാരം, പ്രതിമാസം ലഭിക്കുന്ന തുകയെ സാധാരണയായി 'മറ്റ് സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള വരുമാനമായി' (Income from Other Sources) കണക്കാക്കി നികുതി ഈടാക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഒറ്റത്തവണയായി ലഭിക്കുന്ന തുകയെ മൂലധന വരുമാനമായി (Capital receipts) കണക്കാക്കുന്നതിനാൽ അതിന് നികുതി ഉണ്ടാകാറില്ല. ദമ്പതികളുടെ ജീവനാംശത്തിന് പ്രത്യേക TDS വിഭാഗങ്ങൾ ഇല്ലാത്തതിനാൽ ഒരു സിഎയുടെ (CA) ഉപദേശം തേടുന്നത് ഉചിതമായിരിക്കും.

കേരളത്തിലുള്ള വായനക്കാർക്കായി ആവശ്യമായ രേഖകളുടെ ചെക്ക്‌ലിസ്റ്റ്: സമീപകാല വരുമാന തെളിവുകൾ, ബാങ്ക് സ്റ്റേറ്റ്‌മെന്റുകൾ, ലോൺ ഇഎംഐ വിവരങ്ങൾ, വീട്ടുവാടക-വൈദ്യശാസ്ത്ര ബില്ലുകൾ, സ്വത്ത് വിവരങ്ങൾ, ആശ്രിതരുടെ വിവരങ്ങൾ, കുട്ടികളുടെ പരിചരണച്ചെലവ് സംബന്ധിച്ച ചെറിയ കുറിപ്പ് എന്നിവ കരുതാവുന്നതാണ്. നിയമസഹായങ്ങൾക്കായി വനിതാ ഹെൽപ്പ് ലൈൻ 181, എമർജൻസി 112, പിങ്ക് പോലീസ് 1515, കെൽസ (KeLSA) 24 മണിക്കൂർ ഹെൽപ്പ് ലൈൻ 9846700100, നൽസ (NALSA) 15100 എന്നിവയിൽ ബന്ധപ്പെടാം. ഈ ലേഖനം അറിവിലേക്കായി മാത്രമുള്ളതാണ്; കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് യോഗ്യതയുള്ള ഒരു അഭിഭാഷകനെയോ ചാർട്ടേഡ് അക്കൗണ്ടന്റിനെയോ സമീപിക്കുക.