പ്രസവ ശേഷം ആദ്യത്തെ ആറുമാസമുണ്ടാവുന്ന അണുബാധ; കാരണവും പരിഹാരവും

പ്രസവാനന്തര അണുബാധകള്‍ എത്രത്തോളം സാധാരണമാണ്?

പ്രസവാനന്തര അണുബാധയുടെ വ്യാപനത്തെക്കുറിച്ച് കൃത്യമായ വിവരങ്ങളൊന്നുമില്ല. ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ 2015 ലെ ഒരു റിപ്പോര്‍ട്ടില്‍ പ്രസവാനന്തര അണുബാധയുടെ ഒരു ദശലക്ഷം വാര്‍ഷിക കേസുകള്‍ ഉണ്ടാവുന്നുണ്ട്. 2,826 പ്രസവാനന്തര സ്ത്രീകളില്‍ നടത്തിയ പഠനത്തില്‍ 6% പ്രസവാനന്തര അണുബാധയുണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തി. 7.4% സിസേറിയനും 5.5% സാധാരണ പ്രസവത്തിലും ഇത് ഉണ്ടാവുന്നുണ്ട്. ആശുപത്രിയില്‍ നിന്ന് ഡിസ്ചാര്‍ജ് ചെയ്തതിനുശേഷം ഏകദേശം 94% പേരിലും പ്രസവാനന്തര അണുബാധകള്‍ കണ്ടെത്തി.

സാധാരണ ലക്ഷണങ്ങള്‍

പ്രസവാനന്തരമുള്ള നിരവധി അണുബാധകള്‍ ഉണ്ട്, ഇത് പലതരം ലക്ഷണങ്ങള്‍ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. പ്രസവാനന്തര അണുബാധയുടെ സാധാരണ ലക്ഷണങ്ങളില്‍ ചിലത് താഴെ പറയുന്നു.

പനി

വയറുവേദന

ഗര്‍ഭാശയ ആര്‍ദ്രത

ദുര്‍ഗന്ധം വമിക്കുന്ന യോനി ഡിസ്ചാര്‍ജ്

മുറിവിന് മുകളില്‍ ചൊറിച്ചിലും ചുവപ്പും

അസുഖമോ അസ്വസ്ഥതയോ അനുഭവപ്പെടുന്നു എന്നിവയാണ് പ്രധാനമായും ഉണ്ടാവുന്ന ലക്ഷണങ്ങള്‍.

അപകട ഘടകങ്ങള്‍

പ്രസവാനന്തര അണുബാധ ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യതയെ ചില ഘടകങ്ങള്‍ സ്വാധീനിച്ചേക്കാം. അവ എന്തൊക്കെയെന്നും നമുക്ക് നോക്കാവുന്നതാണ്. ഇത്തരം കാര്യങ്ങള്‍ അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ടതാണ്.

ഡെലിവറി അത് തരത്തില്‍ ഉള്ളതാണ്

അമിതവണ്ണം

നീണ്ടുനില്‍ക്കുന്ന പ്രസവം

മെംബ്രണുകളുടെ അകാല അല്ലെങ്കില്‍ നീണ്ട വിള്ളല്‍

അമ്മയുടെ പ്രമേഹം

മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന അണുബാധകളായ ബാക്ടീരിയ വാജൈനോസിസ്, ഇന്‍ട്രാ അമ്‌നിയോട്ടിക് അണുബാധ, കോറിയോഅമ്‌നിയോണിറ്റിസ്

പോഷക നില (വിളര്‍ച്ച അല്ലെങ്കില്‍ പോഷകാഹാരക്കുറവ്)

വളരെ ചെറുപ്പത്തിലെ പ്രസവം

മറുപിള്ള സ്വമേധയാ നീക്കംചെയ്യല്‍

ശുചിത്വമില്ലായ്മ

പ്രസവാനന്തര അണുബാധയുടെ രോഗനിര്‍ണയം

രോഗനിര്‍ണയം നടത്തുന്നത്

ഇനിപ്പറയുന്ന രീതികള്‍ ഉപയോഗിച്ച് രോഗനിര്‍ണയം സ്ഥിരീകരിക്കുന്നുണ്ട്. അതിലെ ചില പ്രധാന കാരണങ്ങള്‍ ഇതാ പറയുന്നു

ശരീര പരിശോധന

രക്തപരിശോധന

മൂത്ര പരിശോധന

സെര്‍വിക്കല്‍ പരിശോധന

പെല്‍വിക് അള്‍ട്രാസൗണ്ടുകള്‍

സിടി സ്‌കാനും എംആര്‍ഐയും ആണ് സാധാരണ രോഗനിര്‍ണയം നടത്തുന്നത്.

വിവിധ തരത്തിലുള്ള അണുബാധകള്‍

പ്യൂര്‍പെറല്‍ മാസ്റ്റിറ്റിസ്: മുലയൂട്ടുന്ന സമയത്ത് മുലക്കണ്ണുകളില്‍ ഉണ്ടാവുന്ന അണുബാധയാണ് ഇത്. സ്റ്റാഫൈലോകോക്കസ് ഓറിയസ് ബാക്ടീരിയയുടെ സാന്നിധ്യം മൂലമാണ് മാസ്‌റ്റൈറ്റിസ് ഉണ്ടാകുന്നത്. പ്രാരംഭ ലക്ഷണങ്ങളില്‍ മുലക്കണ്ണുകളില്‍ ആര്‍ദ്രത, വീക്കം എന്നിവ ഉള്‍പ്പെടാം വിട്ടുമാറാത്ത മാസ്റ്റിറ്റിസ്, സ്തനങ്ങളില്‍ ഉണ്ടാവുന്ന കുരു എന്നിവ ചില സങ്കീര്‍ണതകളാണ്.

മൂത്രാശയ അണുബാധ (യുടിഐ)

എല്ലാ ഡെലിവറികളിലും 2-4% യുടിഐ സംഭവിക്കുന്നു. നേരിയ തോതിലുള്ള അണുബാധയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, യുടിഐ അസ്വസ്ഥതയുണ്ടാക്കുന്നു, കൂടാതെ കൂടുതല്‍ കാലം ആശുപത്രിയില്‍ കഴിയുകയും മുലയൂട്ടല്‍ നിര്‍ത്തേണ്ട അവസ്ഥയും ഉണ്ടാവുന്നുണ്ട്. പ്രസവാനന്തര യുടിഐ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ചില അപകട ഘടകങ്ങളില്‍ കത്തീറ്ററൈസേഷന്‍, നീണ്ടുനില്‍ക്കുന്ന പ്രസവം, വിണ്ടുകീറിയ മെംബ്രണ്‍, ഗര്‍ഭാവസ്ഥയില്‍ യുടിഐ എന്നിവയാണ്.

സിസേറിയന്‍ അണുബാധ

സിസേറിയന്‍ പ്രസവശേഷം 3-15% എന്ന തോതിലുള്ള ഏറ്റവും സാധാരണമായ പ്രശ്‌നങ്ങളിലൊന്നാണ് സര്‍ജിക്കല്‍ സൈറ്റ് അണുബാധ (എസ്എസ്‌ഐ). നടപടിക്രമത്തിന്റെ 30 ദിവസത്തിനുള്ളില്‍ ശസ്ത്രക്രിയയുടെ സൈറ്റിലേക്ക് കടന്നുകയറുന്ന സ്റ്റാഫൈലോകോക്കസ് ഓറിയസ് ബാക്ടീരിയയാണ് പലപ്പോഴും അണുബാധയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നത്. പ്രീസ്റ്റെസ്റ്റേഷണല്‍ ഡയബറ്റിസ് മെലിറ്റസ്, അമിതവണ്ണം, ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് മുമ്പുള്ള ദീര്‍ഘനേരം പ്രസവിക്കല്‍, മാസം തികയാതെയുള്ള മെംബ്രന്‍ വിള്ളല്‍, കോറിയോഅമ്‌നിയോണിറ്റിസ് എന്നിവ അപകടസാധ്യത ഘടകങ്ങളില്‍ ചിലതാണ്. സിസേറിയന്‍ മുറിവ് ദിവസവും നിരീക്ഷിക്കുക, പനി, ആര്‍ദ്രത, ചുവപ്പ്, പഴുപ്പ്, ഡിസ്ചാര്‍ജ് എന്നിവ ഉണ്ടെങ്കില്‍ ഡോക്ടറെ കാണേണ്ടതാണ്.

പെരിനൈല്‍ വേദന

സാധാരണ പ്രസവത്തിന് ശേഷം പെരിനൈല്‍ വേദന വളരെ സാധാരണമാണ്. അസ്വസ്ഥത സാധാരണയായി പെരിനിയം ഏരിയയില്‍ യോനിക്കും മലദ്വാരത്തിനും ഇടയിലുള്ള ഒരു പ്രദേശത്താണ് ഉണ്ടാവുന്നത്. പ്രസവസമയത്ത് മുറിവേല്‍പ്പിക്കുകയോ കീറുകയോ ചെയ്യുന്നു. എപ്പിസോടോമി (കുഞ്ഞിന്റെ ജനനം ലഘൂകരിക്കുന്നതിന് പെരിനൈല്‍ ഏരിയ വലുതാക്കാന്‍ ഉണ്ടാക്കിയ ഒരു കട്ട്) മൂലവും വേദന ഉണ്ടാകാം. ഇതും ശ്രദ്ധിക്കണം.

ഡിസ്ചാര്‍ജ് കൂടുതല്‍

സാധാരണ പ്രസവത്തില്‍ പ്രസവത്തിന് ശേഷം സ്വകാര്യഭാഗത്ത് നിന്ന് ആറ് ആഴ്ച വരെ രക്തസ്രാവമുണ്ടാക്കാം. തുടക്കത്തില്‍, ചെറിയ കട്ടകള്‍ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാം. ക്രമേണ, രക്തസ്രാവം ചുവപ്പില്‍ നിന്ന് പിങ്ക് ഡിസ്ചാര്‍ജിലേക്ക് മാറിയേക്കാം. ഡിസ്ചാര്‍ജ് കൂടുതല്‍ മാറ്റിയേക്കാം. പിന്നീട മഞ്ഞ, തുടര്‍ന്ന് വെള്ള എന്നീ നിറത്തിലേക്ക് ഡിസ്ചാര്‍ജ് മാറുന്നു. ഡിസ്ചാര്‍ജ് സ്വയം ഇല്ലാതാകുന്നു, പക്ഷേ ഡിസ്ചാര്‍ജ് കട്ടിയാകുകയോ ദുര്‍ഗന്ധം വമിക്കുകയോ വലിയ കട്ടകള്‍ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയോ ചെയ്താല്‍ ഡോക്ടറെ കാണുന്നതിന് ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. ഇത്തരം കാര്യങ്ങള്‍ എല്ലാം തന്നെ അണുബാധയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഉണ്ടാവുന്നതാണ്.