ഇങ്ങനെ മുമ്പ് സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ടല്ലോ എന്ന തോന്നല്‍, മുന്‍ ജന്‍മത്തിലെ കാഴ്ചകളാണോ ദേജാ വു ?

What Is Deja Vu: ദിവസവും നിങ്ങള്‍ പലപല കാര്യങ്ങള്‍ കാണുകയും കേള്‍ക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. എന്നാല്‍ ചില കാര്യങ്ങള്‍ നിങ്ങള്‍ കാണുമ്പോള്‍ അത് മുമ്പ് കണ്ടതായി നിങ്ങള്‍ക്ക് തോന്നാറുണ്ടോ? അത്തരമൊരു ചിന്ത നിങ്ങള്‍ക്ക് മനസിലുണ്ടെങ്കിലും എത്ര ശ്രമിച്ചാലും അത് ഓര്‍ത്തെടുക്കാന്‍ നിങ്ങള്‍ക്ക് സാധിക്കുന്നുണ്ടാകില്ല. ഈ ഒരു പ്രതിഭാസത്തെയാണ് ദേജാവു എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. എങ്ങനെയാണ് ഇത്തരമൊരു പ്രതിഭാസം ഉണ്ടാകുന്നത്. നിങ്ങള്‍ ആ സ്ഥലത്ത് മുമ്പ് പോയിട്ടില്ലാത്തപ്പോള്‍ അല്ലെങ്കില്‍ സമാനമായ സംഭവം മുമ്പ് സംഭവിച്ചിട്ടില്ലെങ്കില്‍, ഈ 'ദേജാവു' എന്ന തോന്നല്‍ എവിടെ നിന്ന് വരുന്നു? നമ്മുടെ കഴിഞ്ഞ ജന്‍മത്തിലെ ഓര്‍മ്മകളാണോ ദേജാവു ആയി മാറുന്നത്? വരൂ, നമുക്ക് ദേജാവു എന്താണെന്ന് കൂടുതല്‍ അറിയാം.

എന്താണ് ദേജാവു

നിങ്ങള്‍ എന്തെങ്കിലും വായിക്കുമ്പോള്‍ ഇത് മുമ്പ് വായിച്ചതായി തോന്നുന്നുണ്ടോ? നിങ്ങള്‍ ഒരു പുതിയ സ്ഥലത്ത് എത്തുമ്പോള്‍, നിങ്ങള്‍ മുമ്പ് ഇവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നതായി തോന്നുന്നുണ്ടോ? പലപ്പോഴും, സുഹൃത്തുക്കളുടെ ഇടയില്‍ ഇരിക്കുമ്പോഴോ എന്തെങ്കിലും സംസാരിക്കുമ്പോഴോ, സമാനമായ കാര്യങ്ങള്‍ മുമ്പ് സംഭവിച്ചതായി തോന്നാറുണ്ടോ? ഈ വികാരത്തെയാണ് 'ദേജാ വു' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.(what causes deja vu)

'മുമ്പ് തോന്നിയത്' എന്നര്‍ത്ഥമുള്ള ഫ്രഞ്ച് പദമാണിത്. 1876-ല്‍ ഫ്രഞ്ച് തത്ത്വചിന്തകനായ എമൈല്‍ ബോയ്റക് ഒരു പേപ്പറിലാണ് ഈ പദം ആദ്യമായി ഉപയോഗിച്ചത്. 'ദേജാവു'വിനുള്ളില്‍ രണ്ട് തരത്തിലുള്ള വികാരങ്ങളുണ്ട്. 'ദേജാ വിജേത്' എന്നാല്‍ 'മുമ്പ് കണ്ട സ്ഥലം' എന്നും 'ദേജാ വേകു' എന്നാല്‍ 'മുമ്പ് ജീവിച്ചത്' എന്നുമാണ് അര്‍ത്ഥം. ഈ രണ്ട് വികാരങ്ങളും 'ദേജാവു' എന്ന തോന്നല്‍ നിങ്ങളുടെ ഉള്ളില്‍ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

ലോകത്തില്‍ ജീവിക്കുന്ന 60 ശതമാനത്തിലധികം പേര്‍ക്കും ഈയൊരു പ്രതിഭാസം സംഭവിക്കാറുണ്ട്. നമ്മള്‍ കാണുന്നതും കേള്‍ക്കുന്നതുമായ സംഭവങ്ങളാണ് യാഥാര്‍ത്ഥ്യം എന്ന് പറയുന്നത്. ആ ഒരു യാഥാര്‍ത്ഥ്യത്തിലേക്ക് സംഭവിച്ചിട്ടില്ലാത്ത കാര്യങ്ങള്‍ നമുക്ക് സംഭവിച്ചതായി തോന്നുന്നുവെങ്കില്‍ തീര്‍ച്ചയായും അതിന് പിന്നില്‍ ചില കാരണങ്ങളുണ്ടാകും. പല തരത്തിലുള്ള ഗവേഷണങ്ങളും ഇതുസംബന്ധിച്ച് ശാസ്ത്രലോകം നടത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. എന്തുകൊണ്ട് ദേജാവു ഉണ്ടാകുന്നു എന്നതിന് പലവിധ അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്.

പുനര്‍ജന്മവുമായി എന്തെങ്കിലും ബന്ധമുണ്ടോ?

നേരത്തെ സംഭവിച്ചതായി തോന്നുന്ന ഈ വികാരം എങ്ങനെയെങ്കിലും പുനര്‍ജന്മവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. ഒരു സ്ഥലത്ത് എത്തിയ ശേഷം നായകന്‍ എന്തെങ്കിലും വീണ്ടും വീണ്ടും ഓര്‍ക്കുന്നത് പോലെ പല ഇന്ത്യന്‍ സിനിമകളിലും ഇത് നന്നായി ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാല്‍ ഇത് ഒരു നുണയാണെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ മുഴുവന്‍ സംഭവവും നമ്മുടെ മസ്തിഷ്‌കത്തില്‍ ചിന്തിക്കുകയും ഓര്‍മ്മകള്‍ സൂക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഭാഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

വാക്കുകളുടെ കളി

2016ല്‍ ശാസ്ത്രജ്ഞനായ ഒ'കോണറും സംഘവും ഒരു പരീക്ഷണം നടത്തി. ചില ആളുകള്‍ക്ക് മുന്നില്‍ അദ്ദേഹം ചില വാക്കുകള്‍ പറഞ്ഞു, അത് അവരോട് ഓര്‍ക്കാന്‍ ആവശ്യപ്പെട്ടു. കുറച്ച് സമയത്തിന് ശേഷം ഓരോരുത്തരോടും മുമ്പ് കേട്ട വാക്കുകളെ കുറിച്ച് ചോദിച്ചു. ഒരു ഉദാഹരണത്തിലൂടെ വാക്കുകള്‍ മനസ്സിലാക്കാമായിരുന്നു. 'ബെഡ്, ബ്ലാങ്കറ്റ്, തലയിണ, സ്വപ്നങ്ങള്‍' തുടങ്ങിയ വാക്കുകള്‍ പരാമര്‍ശിക്കാന്‍ ഒ'കോണറിന്റെ ടീം ഒരാളോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഈ വാക്കുകളെല്ലാം പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, എന്നാല്‍ ഈ വാക്കുകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഉറക്കം എന്ന വാക്ക് ഈ സംഘം എവിടെയും പറഞ്ഞില്ല.

എന്നാല്‍ ഈ വാക്കുകള്‍ ഓരോന്നായി ചോദിച്ച് ഉറക്കം എന്ന വാക്കിനെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചപ്പോള്‍, ഈ വാക്ക് കേട്ടോ ഇല്ലയോ എന്ന് പങ്കെടുത്തവര്‍ക്ക് അല്‍പ്പം ആശയക്കുഴപ്പമായി. കുറച്ചു നേരം ആലോചിച്ചതിനു ശേഷം ഉറക്കം എന്ന വാക്കും കേട്ടിട്ടുണ്ടെന്ന് അവര്‍ പറഞ്ഞു. കിടക്ക, പുതപ്പ്, തലയിണ, സ്വപ്നങ്ങള്‍ തുടങ്ങിയ വാക്കുകള്‍ അവരുടെ മുന്നില്‍ പറയുമ്പോള്‍ അവരുടെ മനസ്സില്‍ ഒരു ഉറക്കത്തിന്റെ വികാരം രൂപപ്പെട്ടു എന്നതാണ് ഇതിന് പിന്നിലെ കാരണം. അതുകൊണ്ടാണ് ഉറക്കം എന്ന വാക്ക് കേട്ടയുടനെ ഈ വാക്കും തന്റെ മുന്നില്‍ പറഞ്ഞതായി തോന്നിയത്.

മനസ്സിന്റെ കളി

നമ്മുടെ മസ്തിഷ്‌കത്തിലെ ചിന്തയും മനസ്സിലാക്കലുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഭാഗമാണ് ഈ 'ദേജാവു' എന്ന വികാരത്തിന് കാരണം. നമ്മള്‍ വളരെ ക്ഷീണിതരായിരിക്കുമ്പോള്‍ അല്ലെങ്കില്‍ വിശ്രമിക്കുമ്പോള്‍, നമ്മുടെ മസ്തിഷ്‌കം ഒന്നുകില്‍ തളര്‍ന്നിരിക്കുന്നു അല്ലെങ്കില്‍ ഉറങ്ങുന്നു. അത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തില്‍, ചിലപ്പോള്‍ നമ്മള്‍ സമാനമായ വാക്കുകളോ സമാന വികാരങ്ങളോ പഴയ ഓര്‍മ്മയായി കണക്കാക്കുന്നു, അങ്ങനെയാണ് 'ദേജാവു' എന്ന വികാരം ജനിക്കുന്നത്.

ഇതും ഒരു സിദ്ധാന്തം

യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍, നമ്മുടെ തലച്ചോറില്‍ ഒരു വലിയ സര്‍ക്യൂട്ട് ബോക്‌സ് സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതില്‍ പലതരം കമ്പാര്‍ട്ടുമെന്റുകളുണ്ട്. നമ്മുടെ ഓര്‍മ്മകള്‍ സൂക്ഷിക്കുന്ന ഒരു കമ്പാര്‍ട്ടുമെന്റും തീരുമാനങ്ങള്‍ എടുക്കാന്‍ സഹായിക്കുന്ന ഒരു ഭാഗവുമുണ്ട്. ചില ഭാഗം നമ്മുടെ വികാരങ്ങളെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു, ചില ഭാഗം നമ്മുടെ ദൈനംദിന പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളുടെ ട്രാക്ക് സൂക്ഷിക്കുന്നു. ദേജാവു ന്റെ കാര്യത്തില്‍, അത് ഓര്‍മ്മയും വര്‍ത്തമാനവും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ഭാഗങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. ഓര്‍മ്മകള്‍ എന്നാല്‍ തലച്ചോറിന്റെ ആ അറയില്‍ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന പഴയ കാര്യങ്ങള്‍ എന്നാണ് അര്‍ത്ഥമാക്കുന്നത്. ഓര്‍മ്മകളുടെ പെട്ടി തുറക്കുമ്പോഴെല്ലാം, അതെല്ലാം ശരിക്കും സംഭവിക്കുന്നതുപോലെ എല്ലാ ഓര്‍മ്മകളും നമ്മുടെ മനസ്സിലെത്താന്‍ തുടങ്ങും. പലപ്പോഴും, നമ്മുടെ കണ്ണുകള്‍ തുറന്നാലും നമുക്ക് മുന്നില്‍ എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നതെന്ന് കാണാന്‍ കഴിയില്ല.

വര്‍ത്തമാനകാലത്ത് ജീവിക്കുന്ന തലച്ചോറിന്റെ ഭാഗവും ഓര്‍മ്മിക്കുന്ന ഭാഗവും പരസ്പരം പിന്തുടരുന്നു. ഈ രണ്ട് ഭാഗങ്ങള്‍ക്കിടയില്‍ ഒരു ഷട്ടര്‍ ഉണ്ടെന്ന് കരുതുക. നിലവിലെ ഭാഗം പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നുണ്ടെങ്കില്‍, മെമ്മറി ഭാഗം അടച്ചിരിക്കും. ഓര്‍മ്മകളില്‍ ഒന്ന് തുറന്നാല്‍ ഇപ്പോഴുള്ളതിന്റെ ഷട്ടര്‍ കുറച്ചു നേരം അടഞ്ഞു കിടക്കും. എന്നാല്‍ ചിലപ്പോള്‍ തലച്ചോറിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ ഭാഗം തുറന്നിരിക്കുകയും മെമ്മറി ഭാഗവും അടഞ്ഞിരിക്കുകയും ചെയ്യും. എന്നാല്‍ രണ്ട് ഭാഗങ്ങളും ഒരേ സമയം തുറന്നുവരുന്ന സന്ദര്‍ഭമുണ്ട്. അതുകൊണ്ടാണ് നമ്മള്‍ ചില സ്ഥലമോ ചില സംഭവമോ ഓര്‍മ്മകളുടെ പെട്ടിയില്‍ നിന്ന് പുറത്തെടുക്കുന്നു എന്ന് നമ്മുടെ തലച്ചോറിന് തോന്നുന്നത്. ഇതുകാരണം മനസ്സ് ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാകുന്നു. നിങ്ങള്‍ ആദ്യമായി കണ്ട ചില കാഴ്ചകള്‍ പഴയ ഓര്‍മ്മയായി നിങ്ങള്‍ കരുതുന്നു.

ലളിതമായി പറഞ്ഞാല്‍, നിലവിലെ സാഹചര്യങ്ങളും മുന്‍കാല അനുഭവങ്ങളും തമ്മില്‍ ചില സമാനതകളുണ്ട്. ഇപ്പോഴുള്ള സംഭവം മുമ്പ് നടന്നതാണോ എന്ന് തോന്നിപ്പിക്കും. ഈ ഗ്രഹിച്ച സമാനതകള്‍ മനസ്സിലാക്കാനും വിശ്വസിക്കാനുമുള്ള നമ്മുടെ തലച്ചോറിന്റെ ശ്രമമായിരിക്കാം ദേജാ വു.

ദേജാവു ഒരു രോഗലക്ഷണമല്ല

ദജാവു എന്ന തോന്നല്‍ സാധാരണമാണ്. ഇത് ഏതെങ്കിലും മാനസിക രോഗത്തിന്റെ ലക്ഷണമല്ല. എന്നിരുന്നാലും, ചില ആളുകള്‍ക്ക് സമ്മര്‍ദ്ദം കാരണം ദേജാ വു പതിവായി അനുഭവപ്പെടുന്നു. ഇത് മൈഗ്രെയ്ന്‍ അല്ലെങ്കില്‍ ഉത്കണ്ഠയിലേക്കും വഴിവയ്ക്കുന്നു.