മോക്ഷപദം നല്‍കും ശ്രീരാമദേവന്‍; ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന ശ്രീരാമ ക്ഷേത്രങ്ങള്‍

മര്യാദാപുരുഷോത്തമനാണ് ശ്രീരാമന്‍. ഹിന്ദുവിശ്വാസങ്ങള്‍ പ്രകാരം പ്രധാനപ്പെട്ട ആരാധനാമൂര്‍ത്തി തന്നെയാണ് ശ്രീരാമന്‍. ശ്രീരാമന്റെ ജന്മസ്ഥലമാണ് അയോധ്യ. സ്വാമി വിവേകാനന്ദന്റെ അഭിപ്രായത്തില്‍, ശ്രീരാമന്‍ 'സത്യത്തിന്റെയും ധാര്‍മ്മികതയുടെയും ആള്‍രൂപമാണ്. ഉത്തമപുത്രന്‍, ഉത്തമഭര്‍ത്താവ് എന്നിങ്ങനെ എല്ലാറ്റിനുമുപരിയായി ആദര്‍ശരാജാവാണ് അദ്ദേഹം.

ത്രേതായുഗത്തിലാണ് ശ്രീരാമന്‍ ജനിച്ചത്. മനുഷ്യരൂപത്തില്‍ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും പുരാതന ദേവനായി അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യയിലുടനീളമുള്ള ശ്രീരാമന് സമര്‍പ്പിച്ചിരിക്കുന്ന വിവിധ ക്ഷേത്രങ്ങളുണ്ട്. ഈ ലേഖനത്തില്‍ നിങ്ങള്‍ക്ക് ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ചില ശ്രീരാമക്ഷേത്രങ്ങള്‍ ഏതൊക്കെയാണെന്ന് വായിച്ചറിയാം.

1. അയോധ്യ രാമക്ഷേത്രം, ഉത്തര്‍പ്രദേശ്

ഇന്ത്യയിലെ അതിപുരാതന നഗരമാണ് ശ്രീരാമന്റെ ജന്മസ്ഥലമായ അയോധ്യ. സരയൂ നദിയുടെ തീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അയോധ്യ, ഹിന്ദുക്കളുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഏഴ് തീര്‍ത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളില്‍ ഒന്നാണ്. 2024 ജനുവരി 22ന് അയോധ്യയിലെ രാമക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രാണ പ്രതിഷ്ഠാ ചടങ്ങുകള്‍ അതിഗംഭീരമായി നടത്തപ്പെടും. അതിനുള്ള മുന്നൊരുക്കത്തിലാണ് രാജ്യം മുഴുവന്‍. ഉദ്ഘാടനത്തിനുശേഷം രാമക്ഷേത്രം ഭക്തര്‍ക്കായി തുറന്നുകൊടുക്കും.

2. രാമരാജ ക്ഷേത്രം, മധ്യപ്രദേശ്

മധ്യപ്രദേശിലെ ഓര്‍ച്ചയിലാണ് രാമരാജ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ബെത്വ നദിയുടെ തീരത്താണ് ഇത്. ഓര്‍ച്ചയിലെ രാജ്ഞി ശ്രീരാമന്റെ കടുത്ത ഭക്തയായിരുന്നു. രാജ്ഞിയുടെ കൊട്ടാരം ഒടുവില്‍ രാമരാജ ക്ഷേത്രമായി മാറുകയായിരുന്നു. ഇവിടെ ശ്രീരാമനെ ആരാധിക്കുന്നത് വെറുമൊരു ദൈവമായിട്ടല്ല, രാജാവായുമാണെന്ന് പറയാം. രാമനവമി ദിനത്തില്‍ ആയിരക്കണക്കിന് ഭക്തരാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്നത്.

3. സീതാരാമചന്ദ്രസ്വാമി ക്ഷേത്രം, തെലങ്കാന

ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തമായ രാമക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ് തെലങ്കാനയിലെ സീതാ രാമചന്ദ്രസ്വാമി ക്ഷേത്രം. തെലങ്കാനയിലെ ഭദ്രാദ്രി കോതഗുണ്ഡം ജില്ലയിലെ ഭദ്രാചലത്തിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. രാമനവമി ദിനത്തില്‍ ശ്രീരാമന്റെയും സീതാദേവിയുടെയും വിവാഹ വാര്‍ഷികം വളരെ ആര്‍ഭാടമായി നടത്തുന്നു. ഈ സമയം വലിയ ആഘോഷങ്ങളുടെ വേദിയാണ് ഇത്. ഈ ക്ഷേത്രം ഭദ്രാചലം ക്ഷേത്രം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. രാമായണവുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ള രണ്ട് സ്ഥലങ്ങളുണ്ട്.

ഭദ്രാചലം, വിജയനഗരം എന്നിവയാണത്. രാമനും സീതയും ലക്ഷ്മണനും ഭദ്രാചലത്തില്‍ നിന്ന് 35 കിലോമീറ്റര്‍ അകലെയുള്ള പര്‍ണശാലയിലാണ് താമസിച്ചിരുന്നത്. സീതയെ രക്ഷിക്കാന്‍ ശ്രീലങ്കയിലേക്കുള്ള യാത്രാമധ്യേ ശ്രീരാമന്‍ ഗോദാവരി നദി മുറിച്ചുകടന്നതായും ഈ സ്ഥലത്ത് നദിയുടെ വടക്കേ കരയില്‍ ഭദ്രാചലം ക്ഷേത്രം നിലകൊള്ളുന്നുവെന്നും പറയപ്പെടുന്നു.

4. രാമസ്വാമി ക്ഷേത്രം, തമിഴ്‌നാട്

വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരമായ ശ്രീരാമന് സമര്‍പ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം തമിഴ്‌നാട്ടിലെ കുംഭകോണത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 400 വര്‍ഷം മുമ്പ് രഘുനാഥ നായ്ക്കര്‍ രാജാവാണ് ഈ ക്ഷേത്രം പണികഴിപ്പിച്ചത്. രാമായണ ചിത്രങ്ങള്‍ ചിത്രീകരിക്കുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം അതിന്റെ തൂണുകളില്‍ സങ്കീര്‍ണ്ണമായ കൊത്തുപണികളാല്‍ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ശ്രീരാമനും സീത ദേവിയും വിവാഹ ഭാവത്തില്‍ ശ്രീകോവിലില്‍ ഒരുമിച്ചാണ് ഇരിക്കുന്നത്. ആരെങ്കിലും ഇവിടെ പ്രാര്‍ത്ഥിച്ചാല്‍ മറ്റുള്ളവര്‍ക്ക് വേണ്ടി ത്യാഗ ഗുണമുള്ള ഒരു പൊരുത്തം വരുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.

5. കലാറാം ക്ഷേത്രം, മഹാരാഷ്ട്ര

മഹാരാഷ്ട്രയിലെ നാസിക് സിറ്റിയിലെ പഞ്ചവടി പ്രദേശത്താണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. വനവാസകാലത്ത് ശ്രീരാമന്‍ താമസിച്ചിരുന്ന സ്ഥലത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1782-ല്‍ സര്‍ദാര്‍ രംഗറാവു ഒധേക്കറാണ് പഴയ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സ്ഥാനത്ത് പുതിയ ക്ഷേത്രം പണികഴിപ്പിച്ചത്. ഏകദേശം 12 വര്‍ഷത്തോളം ഈ ജോലി നീണ്ടുനിന്നു, പ്രതിദിനം 2000 ആളുകള്‍ ജോലി ചെയ്തു. പടിഞ്ഞാറന്‍ ഇന്ത്യയില്‍ ശ്രീരാമന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച ആധുനിക ക്ഷേത്രങ്ങളില്‍ ഒന്നാണിത്.

6. തൃപ്രയാര്‍ ശ്രീരാമ ക്ഷേത്രം, കേരളം

കേരളത്തിലെ തൃശൂര്‍ ജില്ലയിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിലെ ശ്രീരാമ പ്രതിഷ്ഠ തൃപ്രയാറപ്പന്‍ അല്ലെങ്കില്‍ തൃപ്രയാര്‍ തേവര്‍ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച് ശ്രീകൃഷ്ണന്‍ ശ്രീരാമന്റെ വിഗ്രഹത്തെ ആരാധിച്ചിരുന്നതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ സ്വര്‍ഗാരോഹണത്തിനുശേഷം വിഗ്രഹം കടലില്‍ നിമജ്ജനം ചെയ്തു. ഇത് പിന്നീട് കേരളത്തിലെ ചേറ്റുവ പ്രദേശത്തിനടുത്തുള്ള കടലില്‍ നിന്നുള്ള ചില മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളാണ് വീണ്ടെടുത്തത്. തൃപ്രയാറിലെ ഭരണാധികാരിയായ വക്കയില്‍ കൈമള്‍ തൃപ്രയാറില്‍ ഒരു ക്ഷേത്രം നിര്‍മ്മിക്കുകയും അവിടെ വിഗ്രഹം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.

7. രാം മന്ദിര്‍, ഭുവനേശ്വര്‍, ഒഡീഷ

ഭുവനേശ്വറിലെ ഖരവേല്‍ നഗറിനടുത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം ശ്രീരാമ ഭക്തരുടെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ്. ശ്രീരാമന്റെയും ലക്ഷ്മണന്റെയും സീതാദേവിയുടെയും മനോഹരമായ ചിത്രങ്ങള്‍ ഈ ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ട്. ഒരു സ്വകാര്യ ട്രസ്റ്റാണ് ഈ ക്ഷേത്രം നിര്‍മ്മിച്ചതും നിയന്ത്രിക്കുന്നതും. കൂടാതെ, ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തില്‍ ഹനുമാന്‍, ശിവന്‍, മറ്റ് ദൈവങ്ങള്‍ എന്നിവയ്ക്കായി സമര്‍പ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ആരാധനാലയങ്ങളുമുണ്ട്.

8. കോദണ്ഡരാമ ക്ഷേത്രം, കര്‍ണാടക

ചിക്കമഗളൂര്‍ ജില്ലയിലെ ഒരു പട്ടണമായ ഹിരേമഗളൂരിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ശ്രീകോവിലിനുള്ളില്‍ ഹനുമാന്‍ പീഠത്തില്‍ രാമന്റെയും ലക്ഷ്മണന്റെയും സീതയുടെയും രൂപങ്ങളുണ്ട്. ഈ ക്ഷേത്രത്തില്‍ ശ്രീരാമന്റെ വലതുവശത്താണ് സീതയെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നത് എന്നതാണ് പ്രത്യേകത.

9. രഘുനാഥ ക്ഷേത്രം, ജമ്മു

ജമ്മു നഗരത്തില്‍ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഉത്തരേന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ക്ഷേത്ര സമുച്ചയങ്ങളില്‍ ഒന്നാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. ഇവിടെ ശിക്കാരയോടുകൂടിയ ഏഴ് ആരാധനാലയങ്ങളുണ്ട്. 1853-1860 കാലഘട്ടത്തില്‍ മഹാരാജ ഗുലാബ് സിങ്ങും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകന്‍ മഹാരാജ് രണ്‍ബീര്‍ സിംഗും ചേര്‍ന്നാണ് ഈ ക്ഷേത്രം നിര്‍മ്മിച്ചത്. ക്ഷേത്രത്തില്‍ നിരവധി ദൈവങ്ങളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അധിഷ്ഠിത ദേവത വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരമായ ശ്രീരാമനാണ്. വാസ്തുവിദ്യാ വൈഭവത്തില്‍ മുഗള്‍ കൊത്തുപണികളുടെ ദൃശ്യങ്ങളും ഈ ക്ഷേത്രത്തില്‍ ദൃശ്യവത്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്.