മാച്ചു പിച്ചു മുതല്‍ ക്രിസ്റ്റല്‍ പാലസ് വരെ; വിസ്മൃതിയിലേക്ക് മറഞ്ഞ പ്രൗഢമായ ചില ചരിത്ര നിര്‍മ്മിതികള്‍

പുരാതന പിരമിഡുകൾ മുതൽ ആധുനിക അംബരചുംബികൾ വരെ അത്ഭുതകരമായ വാസ്തുവിദ്യാ വിസ്മയങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതാണ് നമ്മുടെ ലോകം. എന്നാൽ ഈ അത്ഭുതങ്ങളിൽ ചിലത് നമുക്ക് നഷ്ട്ടമായിട്ടുണ്ട് എന്നത് അതീവ ദുഖകരമാണ്. വര്‍ഷങ്ങളുടെ ശ്രമഫലമായി, വിവിധ ചരിത്രങ്ങള്‍ ഉറങ്ങുന്ന ഇവ ഇനി ഒരിക്കലും തിരിച്ചു ലഭിക്കാത്തതോ, പൂര്‍വ്വ സ്ഥിതിയില്‍ ആക്കുവാന്‍ കഴിയാത്തതോ ആണ്. കാല പഴക്കം, യുദ്ധം, പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങൾ, അല്ലെങ്കിൽ മനുഷ്യ ഇടപെടൽ എന്നിവയാൽ നഷ്ടപ്പെടുകയും , അവയുടെ പഴയ പ്രതാപത്തിൻ്റെ അടയാളങ്ങൾ മാത്രം അവശേഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്ന ചില ചരിത്ര നിര്‍മ്മിതികളിലൂടെ നമുക്ക് ഒരു യാത്ര പോകാം.

മച്ചു പിച്ചു ; ഒരു മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഇൻക നഗരം :

ആൻഡീസിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മച്ചു പിച്ചു പുരാതന ഇൻക നാഗരികതയുടെ വാസ്തുവിദ്യാ വൈദഗ്ധ്യത്തിൻ്റെ മികച്ച ഉദാഹരണമാണ്. അതിമനോഹരമായ പർവതദൃശ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഈ പുരാതന നഗരം, സങ്കീർണ്ണമായ ശിലാ ഘടനകളും ടെറസ് ചെയ്ത വയലുകളും ഉള്‍പ്പെടുന്നവയാണ്‌, ഇത് ഇൻക ചക്രവർത്തിയായ പച്ചകുട്ടി ഇന്‍ക യുപാന്‍കിയുടെ രാജകീയമായ എസ്റ്റേറ്റായിരുന്നു. സ്പാനിഷ് അധിനിവേശമോ പകർച്ചവ്യാധിയോ നിമിത്തം പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഈ നഗരം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു, 1911-ൽ അമേരിക്കൻ പര്യവേക്ഷകനായ ഹിറാം ബിംഗ്ഹാം ഇത് വീണ്ടും കണ്ടെത്തുന്നതുവരെ ലോകത്തിന് അജ്ഞാതമായി തുടർന്നു.

അലക്സാണ്ട്രിയയിലെ വിളക്കുമാടം ; പുരാതന ലോകത്തിലെ അത്ഭുതം :

അലക്സാണ്ട്രിയയിലെ വിളക്കുമാടം പുരാതന ലോകത്തിലെ ഏഴ് അത്ഭുതങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്, കൂടാതെ നിരവധി നൂറ്റാണ്ടുകളായി ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ മനുഷ്യനിർമ്മിത ഘടനയുമാണ്‌ ഇത്. ബിസി മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഈജിപ്തിലെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന ടോളമി ഒന്നാമൻ അലക്സാണ്ട്രിയ നഗരത്തിനടുത്തുള്ള ഫാറോസ് ദ്വീപിലാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചത്. ഏകദേശം 120 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന, ചതുരാകൃതിയിലുള്ള അടിത്തറ, അഷ്ടഭുജാകൃതിയിലുള്ള മധ്യഭാഗം, വൃത്താകൃതിയിലുള്ള മുകൾഭാഗം എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് നിരകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഈ വിളക്കുമാടം എഞ്ചിനീയറിംഗിൻ്റെയും രൂപകൽപ്പനയുടെയും അത്ഭുതമായിരുന്നു. വിളക്കുമാടത്തിന് അതിൻ്റെ ഏറ്റവും മുകളില്‍ ഒരു വലിയ അഗ്നി കുണ്ഡം ഉണ്ടായിരുന്നു, അത് മെഡിറ്ററേനിയൻ കടലിലെ കപ്പലുകള്‍ക്ക് ദിശ നിര്ന്നയിക്കുന്നതിനായി ഒരു കണ്ണാടിയിലൂഒടെ പ്രതിഫലിപ്പികയും ചെയ്തിരുന്നു.

നൂറ്റാണ്ടുകള്‍ നിലനിന്ന ഈ വിളക്കുമാടം ചില ഭൂകമ്പങ്ങളാൽ നാശം നേരിടുകയും ഒടുവിൽ 14-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പൂര്‍ണ്ണമായും തകരുകയും ചെയ്തു. 15-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ മംലൂക്ക് സുൽത്താൻ ഒരു കോട്ട പണിയാൻ ഇതിൻ്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. എന്നാല്‍ ഈ മഹത്തായ നിര്‍മ്മിതിയുടെ ചില കല്ലുകൾ 20-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ പുരാവസ്തു ഗവേഷകർ വെള്ളത്തിനടിയിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തുകയുണ്ടായി.

ബാബിലോണിലെ ഹാംഗിംഗ് ഗാർഡൻസ് ; ഐതിഹാസികമായ ഒരു പറുദീസ

ബാബിലോണിലെ ഹാംഗിംഗ് ഗാർഡൻസ് പുരാതന ലോകത്തിലെ ഏഴ് അത്ഭുതങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു. എന്നാല്‍ ഇത് അത്ഭുതാവും നിഗൂഢവുമായ ഒന്നാണ്. ബിസി ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ നെബുചദ്‌നേസർ രണ്ടാമൻ രാജാവാണ് ഈ വിശിഷ്ട പൂന്തോട്ടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചത്, തൻ്റെ മാതൃരാജ്യത്തിലെ പച്ച കുന്നുകൾ നഷ്ടപ്പെട്ട ഭാര്യ അമിറ്റിസിന് സമ്മാനമായി. പൂന്തോട്ടങ്ങൾ, സമൃദ്ധമായ ചെടികളും പൂക്കളും മരങ്ങളും, ടെറസുകളാലും നിരകളാലും നിര്‍മ്മിച്ചെടുത്തു. പമ്പുകളുടെയും കനാലുകളുടെയും സങ്കീർണ്ണ സംവിധാനത്താൽ ജലസേചനം നടത്തുന്ന മനോഹരമായ സംവിധാനങ്ങള്‍ ആണ് ഇവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നത് എന്ന് ചരിത്രകാരന്മാര്‍ പറയപ്പെടുന്നു.

എന്നാല്‍ ബാബിലോണിയൻ രേഖകളിലൊന്നും പരാമർശിച്ചിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ പൂന്തോട്ടങ്ങൾ എപ്പോഴെങ്കിലും നിലനിന്നിരുന്നു എന്നതിന് നിർണായകമായ തെളിവുകളൊന്നുമില്ല, കൂടാതെ പുരാവസ്തു തെളിവുകളൊന്നും ഇവിടെ നിന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടുമില്ല. പൂന്തോട്ടങ്ങൾ ഒന്നുകിൽ ഒരു മിഥ്യയോ കാവ്യാത്മക കൃതിയുടെ ഭാഗമോ അല്ലെങ്കിൽ അസീറിയൻ തലസ്ഥാനമായ നിനെവേ പോലെയുള്ള മറ്റൊരു സൈറ്റുമായുള്ള ആശയക്കുഴപ്പമോ ആണെന്ന് ചില പണ്ഡിതന്മാർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.

ആംബർ റൂം ; കലയുടെയും കരകൗശലത്തിൻ്റെയും ഒരു മാസ്റ്റർപീസ് :

ആംബർ റൂം എന്നത് ആംബർ പാനലുകൾ, സ്വർണ്ണ ഇലകൾ, കണ്ണാടികൾ എന്നിവ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച ഒരു അറയായിരുന്നു, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മൂല്യവത്തായതും മനോഹരവുമായ കലാസൃഷ്ടികളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇത് യഥാർത്ഥത്തിൽ 18-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ പ്രഷ്യയിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതായും പിന്നീട് റഷ്യയിലെ മഹാനായ സാർ പീറ്ററിന് സമ്മാനമായി നൽകിയതുമാണ്, അദ്ദേഹം സെൻ്റ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗിലെ തൻ്റെ കൊട്ടാരത്തിൽ ഇത് സ്ഥാപിച്ചു. ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സൗഹൃദത്തിൻ്റെയും സഖ്യത്തിൻ്റെയും പ്രതീകമായിരുന്നു ഈ മുറി, നിരവധി സന്ദർശകരുടെയും വിശിഷ്ടാതിഥികളുടെയും ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രവുമായിരുന്നു.

രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് നാസി ജർമ്മനി ഈ മുറി കൊള്ളയടിക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു മാത്രമല്ല ഇതിന്‍റെ ഭാഗങ്ങള്‍ കൊനിഗ്സ്ബർഗിലേക്ക് കൊണ്ടുപോവുകയും അവിടെ അത് ഒരു മ്യൂസിയത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. യുദ്ധാനന്തരം മുറിയുടെ വിവരങ്ങള്‍ ഒന്നും ലഭ്യമായിട്ടില്ല. ഒന്നുകിൽ ഇത് സഖ്യകക്ഷികളുടെ ബോംബാക്രമണത്താൽ നശിപ്പിക്കപ്പെടുകയോ നാസികൾ മറച്ച് വെക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ നിധി വേട്ടക്കാർ മോഷ്ടിക്കുകയോ ചെയ്തിരിക്കാം എന്ന് ചരിത്രകാരന്മാര്‍ പറയുന്നു. ഈ വിശിഷ്ട സൃഷ്ടിയെ വീണ്ടെടുക്കാൻ നിരവധി ശ്രമങ്ങൾ നടത്തിയെങ്കിലും ഒന്നും വിജയിച്ചില്ല. മുറിയുടെ ഒരു പകർപ്പ് 2003-ൽ സെൻ്റ് പീറ്റേഴ്‌സ്ബർഗിനടുത്തുള്ള കാതറിൻ കൊട്ടാരത്തിൽ നിര്‍മ്മിച്ചിരുന്നു.

അലക്സാണ്ട്രിയയിലെ ലൈബ്രറി ; അറിവിൻ്റെയും ജ്ഞാനത്തിൻ്റെയും ഒരു ശേഖരം :

ബിസി മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ടോളമി ഒന്നാമൻ സ്ഥാപിച്ച അലക്സാണ്ട്രിയയിലെ ലൈബ്രറി പുരാതന ലോകത്തിലെ പഠനത്തിൻ്റെയും സംസ്കാരത്തിൻ്റെയും ഒരു സ്മാരക കേന്ദ്രമായി നിലകൊള്ളുന്നു. തത്ത്വചിന്ത, ഗണിതശാസ്ത്രം, ജ്യോതിശാസ്ത്രം, വൈദ്യശാസ്ത്രം, സാഹിത്യം എന്നിങ്ങനെ വിവിധ വിജ്ഞാന മേഖലകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ലക്ഷക്കണക്കിന് ലേഖനങ്ങളും പുസ്തകങ്ങളും അതിൽ സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു. ഗ്രന്ഥശാലയുടെ ഹാളുകളിൽ പഠിക്കുകയും എഴുതുകയും സംവാദം ചെയ്യവാനുള്ള സൗകര്യം ഉണ്ടായിരുന്നു. നിരവധി പണ്ഡിതന്മാരെയും ചിന്തകരെയും ലൈബ്രറി ആകർഷിച്ചു.

എന്നാല്‍ നിരവധി അഗ്നിബാധകളും അധിനിവേശങ്ങളും മൂലം ലൈബ്രറി നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു, അതിൻ്റെ കൃത്യമായ സ്ഥാനവും പുസ്തകങ്ങളും ഇപ്പോഴും കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ലൈബ്രറിയുടെ നഷ്ടം നാഗരികതയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ദുരന്തമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, അതിൻ്റെ ഫലമായി പുരാതന ജ്ഞാനത്തിൻ്റെയും സംസ്കാരത്തിൻ്റെയും അമൂല്യവും പകരം വയ്ക്കാനാകാത്തതുമായ നിരവധി കൃതികൾ എന്നെന്നേക്കുമായി അപ്രത്യക്ഷമായി.

പാർത്ഥനോൺ ; പുരാതന ഗ്രീസിൻ്റെ പ്രതീകം :

അഥീന ദേവിക്ക് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രവും പുരാതന ഗ്രീസിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ കെട്ടിടവുമായിരുന്നു പാർത്ഥനോൺ. ബിസി അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഏഥൻസിലെ അക്രോപോളിസിലാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചത്, ഇത് ക്ലാസിക്കൽ വാസ്തുവിദ്യയുടെ ഒരു മാസ്റ്റർപീസ് ആയി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. അതിമനോഹരമായ അനുപാതങ്ങൾ, ഡോറിക് നിരകൾ, ശിൽപ അലങ്കാരങ്ങൾ. പാർഥെനോണിൽ സ്വർണ്ണവും ആനക്കൊമ്പും കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച അഥീനയുടെ ഒരു ഭീമാകാരമായ പ്രതിമയും ഏഥൻസിലെ ഒരു ട്രഷറിയും ഇതില്‍ സ്ഥിതിചെയ്തിരുന്നു.

വിവിധ കാലഘട്ടങ്ങളില്‍ നേരിട്ട ആക്രമണങ്ങൾ, പരിവർത്തനങ്ങൾ, സ്ഫോടനങ്ങൾ എന്നിവയാൽ പാർത്ഥനോൺ നിലനില്‍പ്പിനായി കഷ്ടപ്പെട്ടു, കൂടാതെ അതിൻ്റെ യഥാർത്ഥ സവിശേഷതകളും കലാസൃഷ്ടികളും നശിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഇന്ന്, ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ ഒരു തകർന്ന ഷെൽ മാത്രമേ അവശേഷിക്കുന്നുള്ളൂ, അതിൻ്റെ പല ശിൽപങ്ങളും ലണ്ടനിലെ ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയത്തിലും ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മ്യൂസിയങ്ങളിലും പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. പാർത്ഥനോൺ ഇപ്പോഴും പുരാതന ഗ്രീസിൻ്റെ മഹത്വത്തിൻ്റെയും സംസ്കാരത്തിൻ്റെയും പ്രതീകമാണ്, കൂടാതെ നിരവധി വാസ്തുശില്പികൾക്കും കലാകാരന്മാർക്കും പ്രചോദനത്തിൻ്റെ ഉറവിടം കൂടിയാണ് ഇത്.

അങ്കോർ വാട്ട് ; ഗംഭീരമായ ഒരു ഖെമർ ക്ഷേത്രം :

എ ഡി പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഖെമർ സാമ്രാജ്യം നിർമ്മിച്ച ഒരു ക്ഷേത്ര സമുച്ചയവും ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മതസ്മാരകവുമായിരുന്നു അങ്കോർ വാട്ട്. ഇത് ആദ്യം ഹിന്ദു ദൈവമായ വിഷ്ണുവിന് സമർപ്പിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും പിന്നീട് ഇത് ഒരു ബുദ്ധ ആരാധനാലയമായി മാറി. അഞ്ച് ഗോപുരങ്ങളും സങ്കീർണ്ണമായ കൊത്തുപണികളും കിടങ്ങുകളുമുള്ള ഈ ക്ഷേത്രം ഖെമർ വാസ്തുവിദ്യയുടെ അതിശയകരമായ ഉദാഹരണമായിരുന്നു. ഈ ക്ഷേത്രം കോസ്മിക് ക്രമത്തെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു, അതിൻ്റെ ദിശയും വിന്യാസവും ഹൈന്ദവ പ്രപഞ്ചശാസ്ത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അളവുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയായിരുന്നു.

15-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഖമർ സാമ്രാജ്യത്തിൻ്റെ പതനത്തിനുശേഷം ഈ ക്ഷേത്രം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു, ക്രമേണ കാടുപിടിച്ച് പ്രകൃതിയില്‍ മറഞ്ഞ ഈ ക്ഷേത്രം പിന്നീട് പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഫ്രഞ്ച് പര്യവേക്ഷകരാണ് വീണ്ടും കണ്ടെത്തിയത്. ഇന്ന് ഇത് ഒരു ജനപ്രിയ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമായും യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക സ്ഥലമായും മാറി. കംബോഡിയൻ ജനതയുടെ ആരാധനാലയവും സാംസ്കാരിക ഉന്നതിയുടെ മകുടോദാഹരണമാണ് ഇന്ന് അങ്കോര്‍വാട്ട്.

ക്രിസ്റ്റൽ പാലസ് ; ഗ്ലാസിലും ഇരുമ്പിലും തീര്‍ത്ത മഹാത്ഭുതം :

1851-ൽ ലണ്ടനിൽ നടന്ന മഹത്തായ എക്സിബിഷനു വേണ്ടി നിർമ്മിച്ച ഒരു വലിയ ഗ്ലാസ്, ഇരുമ്പ് ഘടനയായിരുന്നു ക്രിസ്റ്റൽ പാലസ്. സർ ജോസഫ് പാക്സ്റ്റൺ ആണ് ഇത് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്. ക്രിസ്റ്റൽ പാലസ് അതിൻ്റെ മോഡുലാർ, പ്രീ ഫാബ്രിക്കേറ്റഡ് ഘടകങ്ങൾ, വിശാലവും സുതാര്യവുമായ ഇൻ്റീരിയർ എന്നിവയാൽ എൻജിനീയറിങ്, ഡിസൈൻ എന്നിവയുടെ ഒരു അത്ഭുതമായിരുന്നു. വ്യാവസായിക വിപ്ലവത്തിൻ്റെ ഏറ്റവും പുതിയ കണ്ടുപിടുത്തങ്ങളും നേട്ടങ്ങളും പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് പ്രദർശന വസ്തുക്കള്‍ ക്രിസ്റ്റൽ പാലസിൽ സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു.

1854-ൽ ക്രിസ്റ്റൽ പാലസ് സിഡെൻഹാം ഹില്ലിലേക്ക് മാറ്റി, ജലധാരകൾ, പ്രതിമകൾ, പൂന്തോട്ടങ്ങൾ എന്നിവയുള്ള ഒരു പാർക്കിനാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്ന പാലസ് കച്ചേരികൾക്കും പ്രദർശനങ്ങൾക്കും പരിപാടികൾക്കുമുള്ള ഒരു ജനപ്രിയ വേദിയായി മാറി. എന്നാല്‍ 1936-ൽ ക്രിസ്റ്റൽ പാലസ് ഒരു വലിയ തീപിടുത്തത്തിൽ നശിച്ചു. ഇന്ന് ഇതിന്‍റെ ചില ഭാഗങ്ങളും ശില്പങ്ങളും മാത്രമേ അവശേഷിക്കുന്നുള്ളൂ. വിക്ടോറിയൻ കാലഘട്ടത്തിൻ്റെ പ്രതീകവും ആധുനിക വാസ്തുവിദ്യയുടെ നാഴികക്കല്ലുമായിരുന്നു ക്രിസ്റ്റൽ പാലസ് എന്നതില്‍ തര്‍ക്കമില്ലാത്ത കാര്യമാണ്.