ഒന്നേകാല്‍ ലക്ഷം കോടി ആസ്തി, ദ്രാവിഡ രീതിയിലുള്ള നിര്‍മിതി; അത്ഭുതം പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം

ധാരാളം ക്ഷേത്രങ്ങളുള്ള നാടാണ് ഭാരതം. അവയുടെ അതുല്യമായ വാസ്തുവിദ്യ കാരണം ഓരോ ക്ഷേത്രവും വളരെ വേറിട്ടുനിര്‍ത്തുന്നു. പൗരാണിക ക്ഷേത്രങ്ങള്‍ നമ്മുടെ നാടിന്റെ സംസ്‌കാരത്തിന്റെ ഭാഗം കൂടിയാണ്. മിക്കവാറും ഓരോ ക്ഷേത്രത്തിനു പിന്നിലും ആകര്‍ഷകമായ ഒരു കഥയുമുണ്ടാകും. തിരുവനന്തപുരത്തെ പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം അത്തരത്തിലുള്ള ഒന്നാണ്.

രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന ക്ഷേത്രങ്ങളില്‍ ഒന്നാണ് ഇത്. പുരാതന ഗ്രന്ഥങ്ങളില്‍ പോലും ഈ ക്ഷേത്രത്തെപ്പറ്റി പരാമര്‍ശമുണ്ട്. വാസ്തുവിദ്യാ വൈഭവം, ആത്മീയ പ്രാധാന്യം, നിലവറകള്‍ക്കുള്ളില്‍ കണ്ടെത്തിയ അവിശ്വസനീയമായ സമ്പത്ത് എന്നിവയാല്‍ പ്രശസ്തമായ ക്ഷേത്രമാണിത്. ശ്രീപത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചില രസകമായ കാര്യങ്ങള്‍ ഇവിടെ നിങ്ങള്‍ക്ക് വായിച്ചറിയാം.

അമ്പരപ്പിക്കുന്ന വാസ്തുവിദ്യ

എ ഡി എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ പണികഴിപ്പിച്ചതാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം ദ്രാവിഡ വാസ്തുവിദ്യയുടെ ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് അയല്‍ സംസ്ഥാനമായ തമിഴ്നാട്ടിലെ നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളുമായി പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിന് സാമ്യമുള്ളത്. ഉയരമുള്ള ഗോപുരവും ഉയര്‍ന്ന മതിലുകളും സങ്കീര്‍ണ്ണമായ കൊത്തുപണികളുമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഗോപുരം 100 അടിയിലധികം ഉയരത്തിലാണ്. ഇത് ധാരാളം ശില്‍പങ്ങളും കൊത്തുപണികളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തില്‍ ഒന്നിലധികം മണ്ഡപങ്ങളും, ഇടനാഴികളുമുണ്ട്. വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലിയുടെ മഹത്വവും ഐശ്വര്യവും ഇത് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.

തിരുവിതാംകൂറിന്റെ രാജകീയ കിരീടം

പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ അധിപനായ പത്മനാഭന്‍ തിരുവിതാംകൂറിന്റെ 'ഭരണാധികാരി' കൂടിയാണ്. തിരുവിതാംകൂറിന്റെ രാജകീയ കിരീടം ഇപ്പോഴും ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിലാണ് സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഈ ക്ഷേത്രം യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍ എ.ഡി ആറാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് നിര്‍മ്മിച്ചത്, പിന്നീട് 10ാം നൂറ്റാണ്ടിനു ശേഷം തിരുവിതാംകൂര്‍ രാജാക്കന്മാര്‍ ക്ഷേത്രം കൂടുതല്‍ മനോഹരമാക്കി. തിരുവിതാംകൂറിലെ രാജകുടുംബം കുലശേഖര ആള്‍വാറിന്റെ പിന്‍ഗാമികളാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. തിരുവട്ടാറിലെ പ്രസിദ്ധമായ ശ്രീ ആദികേശവപെരുമാള്‍ ക്ഷേത്രം പോലെ തന്നെയാണ് ഈ ക്ഷേത്രവും നിര്‍മ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.

ലക്ഷം ദീപം ഉത്സവം

ആറ് വര്‍ഷത്തിലൊരിക്കല്‍ ജനുവരിയില്‍ ആഘോഷിക്കുന്ന ലക്ഷം ദീപം ഉത്സവമാണ് പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഉത്സവം. ക്ഷേത്രത്തിലും പരിസരത്തും ഒരു ലക്ഷം വിളക്കുകള്‍ കത്തിക്കുന്നത് കൊണ്ടാണ് ഉത്സവത്തിന് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്. മകരസംക്രാന്തി ദിനത്തില്‍ നടക്കുന്ന ഈ ഉത്സവം 12 ഭദ്രദീപങ്ങളുടെ സമാപനത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. ഇത് എല്ലാ വര്‍ഷവും രണ്ട് തവണ നടക്കുന്ന ഏഴ് ദിവസത്തെ ആചാരമാണ്.

അനന്തശയനം വിഷ്ണുവിഗ്രഹം

പദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ പദ്മനാഭനാണ്. അനന്തശയനത്തിലുള്ള വിഷ്ണു വിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ഏകദേശം 18 അടി നീളമുള്ള ഈ വിഗ്രഹം ത്രിമൂര്‍ത്തികളെ (ബ്രഹ്‌മ, വിഷ്ണു, ശിവന്‍) പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്ന മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത വാതിലിലൂടെ കാണാന്‍ കഴിയും.

നവഗ്രഹ ക്ഷേത്രങ്ങള്‍

പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തില്‍ നവഗ്രഹങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന പ്രത്യേക ക്ഷേത്രങ്ങളുണ്ട്. ഓരോ ക്ഷേത്രവും ഒരോ പ്രത്യേക ഗ്രഹത്തിന് സമര്‍പ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. അതാത് ഗ്രഹങ്ങളുടെ പ്രീതി തേടാനും ഗ്രഹക്ഷേമം ഉറപ്പാക്കാനും ഭക്തര്‍ ഈ ആരാധനാലയങ്ങള്‍ സന്ദര്‍ശിക്കുന്നു.

അഹിന്ദുക്കള്‍ക്ക് പ്രവേശനം

മറ്റ് പല ഹിന്ദു ക്ഷേത്രങ്ങളില്‍ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി, പദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് അഹിന്ദു ഭക്തര്‍ക്ക് പ്രവേശിക്കാം. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വാസ്തുവിദ്യാ സൗന്ദര്യം ആസ്വദിക്കാം. എല്ലാ മതങ്ങളില്‍ നിന്നുമുള്ള ആളുകളെ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നതിലൂടെ സാംസ്‌കാരികവും മതപരവുമായ സൗഹാര്‍ദ്ദം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതില്‍ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മാനേജ്‌മെന്റ് വിശ്വസിക്കുന്നു. എന്നാല്‍ ഹിന്ദു ഇതര സന്ദര്‍ശകര്‍ക്ക്, പ്രധാന ദേവന്‍ കുടികൊള്ളുന്ന അകത്തെ ശ്രീകോവിലില്‍ പ്രവേശിക്കുന്നതില്‍ നിയന്ത്രണമുണ്ട്.

ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നമായ ക്ഷേത്രം

പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ നിലവറയിലെ അപൂര്‍വ്വ നിധിശേഖരമാണ് ക്ഷേത്രത്തെ കൂടുതല്‍ പ്രശസ്തമാക്കിയത്. ഏകദേശം ഒന്നേകാല്‍ ലക്ഷം കോടി രൂപ മൂല്യമുള്ള അമൂല്യ വസ്തുക്കളാണ് ഇതുവരെയുള്ള കണക്കെടുപ്പില്‍ ഇവിടെനിന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ളത്. സ്വര്‍ണ്ണാഭരണങ്ങള്‍, ആഭരണങ്ങള്‍, വിലയേറിയ കല്ലുകള്‍, പുരാതന പുരാവസ്തുക്കള്‍ എന്നിവയുടെ അത്ഭുതകരമായ ശേഖരം ഇവിടെ നിന്ന് ലഭിച്ചിരുന്നു. അതും ഏതാനും നിലവറകളില്‍ നിന്ന് മാത്രം. ശേഷിക്കുന്ന നിലവറ കൂടി തുറന്നാല്‍ ഇതിലും എത്രയോ അധികം സമ്പത്ത് ഇവിടെ നിന്ന് ലഭിക്കും. 2011 ലാണ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നിലവറകളില്‍ നിന്ന് ഒരു നിധി വെളിപ്പെട്ടത്.

ദുരൂഹമായി തുടരുന്ന ബി നിലവറ

എ മുതല്‍ എഫ് വരെ ആറ് നിലവറകളാണ് ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. 2011ലാണ് സുപ്രീം കോടതി ഈ നിലവറകള്‍ തുറന്ന് പരിശോധിച്ച് അതിനുള്ളിലെ നിധിയുടെ മൂല്യം പരിശോധിക്കാനായി ഉത്തരവിട്ടത്. 2014ല്‍ ജി,എച്ച് എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് നിലവറകള്‍ കൂടി ക്ഷേത്രത്തില്‍ ഉള്ളതായി സുപ്രീം കോടതി നിയോഗിച്ച അമിക്കസ് ക്യൂറി റിപ്പോര്‍ട്ട് നല്‍കിയിരുന്നു. എല്ലാ നിലവറകളും തുറന്ന് പരിശോധിച്ചെങ്കിലും ബി നിലവറ മാത്രം തുറന്നിരുന്നില്ല. ഈ നിലവറയെക്കുറിച്ച് അവിശ്വസനീയമായ ധാരാളം കഥകള്‍ കേട്ടുവരുന്നുണ്ട്. ഇത് തുറന്നാല്‍ നാടിന് നാശം സംഭവിക്കുമെന്നാണ് അതിലൊരു കഥ.

ബി നിലവറയുടെ ഭയാനകമായ വാതില്‍ തുറക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നവര്‍ക്ക് അപകട മുന്നറിയിപ്പായി വാതിലില്‍ തന്നെ സര്‍പ്പങ്ങളുടെയും യക്ഷികളുടെയും ചിത്രങ്ങള്‍ ഉണ്ട്. ഏകദേശം നൂറു വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്ക് മുമ്പ്, ഈ പ്രദേശം കടുത്ത ക്ഷാമത്താല്‍ പൊറുതിമുട്ടിയപ്പോള്‍, ഈ നിധി ഉപയോഗിക്കാന്‍ ക്ഷേത്ര അധികാരികള്‍ അറ തുറക്കാന്‍ ശ്രമിച്ചു. പക്ഷേ, വാതിലിനു പിന്നില്‍ നിന്ന് കടല്‍ തിരമാലകള്‍ ആഞ്ഞടിക്കുന്ന ശബ്ദം കേട്ടപ്പോള്‍ അവര്‍ പിന്തിരിയുകയായിരുന്നു. അതിനുശേഷം, ബി നിലവറ അറബിക്കടലുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് വാതില്‍ തുറക്കാനുള്ള ശ്രമം നാടിന് ദുരന്തം വരുത്തുമെന്ന് വിശ്വാസം നിലനില്‍ക്കുന്നുണ്ട്.

2011 ലെ സുപ്രീം കോടതി ഉത്തരവിനെ തുടര്‍ന്ന് ബി നിലവറ തുറക്കാന്‍ ഒരു ശ്രമം നടന്നിരുന്നു. എന്നാല്‍ മറ്റ് നിലവറകള്‍ തുറന്ന പോലെ അത്ര എളുപ്പമായിരുന്നില്ല ബി നിലവറ തുറക്കുന്നത്. നിലവറയുടെ പൂട്ട് തുറക്കാനുള്ള ശ്രമം ദൗര്‍ഭാഗ്യത്തിന് കാരണമാകുമെന്ന് ഭരണകുടുംബവും ക്ഷേത്ര പൂജാരിമാരും പണ്ഡിതന്മാരും വിശ്വസിക്കുന്നു. നിലവറയുടെ വാതില്‍ തുറന്ന് ഒരു മാസത്തിന് ശേഷം ഹരജിക്കാരനായ സുന്ദരരാജന്റെ അകാല മരണത്തോടെ ഈ വിശ്വാസം ബലപ്പെട്ടു. മറ്റൊരു നിരീക്ഷകന് ശാപത്തിന്റെ ഫലമായി അമ്മ മരിച്ചു. പല ദിക്കുകളില്‍ നിന്നും ഇത് തുറക്കരുതെന്ന് എതിര്‍പ്പുകള്‍ ഉയര്‍ന്നുവന്നു. ബഹളങ്ങള്‍ കെട്ടടങ്ങിയതോടെ തല്‍ക്കാലം ബി നിലവറയുടെ രഹസ്യം ഇപ്പോഴും ദുരൂഹമായി തുടരുന്നു. ആ രഹസ്യ വാതിലിനു പിന്നില്‍ എന്താണെന്ന് കൃത്യമായി അറിയാവുന്ന വ്യക്തികളില്‍ ഒരാളായിരുന്നു തിരുവിതാംകൂറിലെ പഴയ രാജകുടുംബത്തിന്റെ തലവനായ ഉത്രാടം തിരുനാള്‍ മാര്‍ത്താണ്ഡ വര്‍മ്മ.