വെള്ളമൊഴിച്ചാലും അണയാത്ത തീജ്വാല, 51 ശക്തിപീഠങ്ങളിലൊന്ന്; സമാനതകളില്ലാത്ത ജ്വാലാമുഖീ ക്ഷേത്രം

വിസ്മയങ്ങളുടെ കേന്ദ്രമാണ് ഇന്ത്യയിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളും. അത്തരത്തിലുള്ള ഒരു ക്ഷേത്രത്തെക്കുറിച്ചാണ് ഇവിടെ ഞങ്ങള്‍ നിങ്ങളോട് പറയാന്‍ പോകുന്നത്. ഒരു കെടുതിയിലും അണയാത്ത ജ്വലിക്കുന്ന തീനാളമുള്ള ഒരു ക്ഷേത്രം ഇന്ത്യയിലുണ്ട്. ആത്മീയതയുടെ വിശ്വാസ കേന്ദ്രമായ ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ അത്ഭുതത്തിന് മുന്നില്‍ അക്ബര്‍ ചക്രവര്‍ത്തിക്ക് പോലും പരാജയപ്പെടേണ്ടിവന്നു. ഇന്ത്യയിലെ ഹിമാചല്‍ പ്രദേശിലെ കാന്‍ഗ്ര ജില്ലയില്‍ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ജ്വാലാമുഖി ക്ഷേത്രത്തെക്കുറിച്ചാണ് പറഞ്ഞുവരുന്നത്.

ജ്വാലാമുഖി ദേവിക്ക് സമര്‍പ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു പുണ്യ പുരാതന ക്ഷേത്രമാണ് ഇത്. ഇവിടെയുള്ള അണയാത്ത തീ ജ്വാല ദേവിയുടെ ശക്തമായ സാന്നിധ്യത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. ചരിത്രപരവും പുരാണപരവുമായ പ്രാധാന്യമുള്ള ജ്വാലാമുഖി ക്ഷേത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചില വിസ്മയിപ്പിക്കുന്ന കാര്യങ്ങള്‍ ഈ ലേഖനത്തില്‍ നിങ്ങള്‍ക്ക് വായിച്ചറിയാം.

51 ശക്തിപീഠങ്ങളില്‍ ഒന്ന്

ജ്വാലാദേവി ക്ഷേത്രം ഇന്ത്യയിലെ 51 ശക്തിപീഠങ്ങളില്‍ ഒന്നാണ്. ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധമായ ശക്തി ക്ഷേത്രങ്ങളില്‍ ഒന്നാണ് ഇത്. 'കാളിധാര്‍' എന്നറിയപ്പെടുന്ന കാന്‍ഗ്ര താഴ്വരയിലെ ശിവാലിക് മലനിരകളുടെ മടിത്തട്ടിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

പാണ്ഡവര്‍ സ്ഥാപിച്ചത്

പാണ്ഡവര്‍ സ്ഥാപിച്ച ആദ്യത്തെ ക്ഷേത്രമാണ് ജ്വാലാദേവി ക്ഷേത്രം എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇപ്പോള്‍ ജ്വാലാദേവി ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്താണ് സതി ദേവിയുടെ നാവ് വീണതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. സതിയുടെ നാവിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതാണ് ഇവിടത്തെ അണയാത്ത തീ ജ്വാലകള്‍ എന്നാണ് വിശ്വാസം. സമാനതകളില്ലാത്തതും അതുല്യവുമാണ് വിശ്വാസത്തിന്റെ കേന്ദ്രമെന്ന നിലയില്‍ ജ്വാലാദേവി ക്ഷേത്രം.

ക്ഷേത്രം നിര്‍മ്മിച്ചത് 1835ല്‍

ക്ഷേത്രം പണിതിരിക്കുന്ന ഒമ്പത് സ്ഥലങ്ങളില്‍ നിന്ന് ഭൂമിയില്‍ നിന്ന് അഗ്‌നിജ്വാല പുറത്ത് വരുന്നു. ഈ ഒമ്പത് ജ്വാലകള്‍ അന്നപൂര്‍ണ, ചണ്ഡി, ഹിംഗ്ലാജ്, വിന്ധ്യാവസാനി, മഹാലക്ഷ്മി, സരസ്വതി, അംബിക, അഞ്ജിദേവി, മഹാകാളി എന്നിങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു. രാജ ഭൂമി ചന്ദ് ആണ് ഈ ക്ഷേത്രം ആദ്യമായി നിര്‍മ്മിച്ചത്. പിന്നീട് മഹാരാജ രഞ്ജിത് സിങ്ങും രാജാ സന്‍സാര്‍ ചന്ദും 1835ല്‍ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നിര്‍മ്മാണം പൂര്‍ത്തിയാക്കി.

ജ്വാലാദേവിക്ക് സമര്‍പ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ക്ഷേത്രം

ഹിമാചല്‍ പ്രദേശിലെ കാന്‍ഗ്ര ജില്ലയിലുള്ള ജ്വാലാ മുഖിയില്‍ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന 'പ്രകാശത്തിന്റെ ദേവത'ക്ക് സമര്‍പ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ദേവീ ക്ഷേത്രമാണ് ജ്വാലാമുഖി ക്ഷേത്രം.

ക്ഷേത്രത്തില്‍ വിഗ്രഹങ്ങളില്ല

ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ദേവതയോ വിഗ്രഹമോ ഈ ക്ഷേത്രത്തില്‍ ഇല്ല. ദേവിയുടെ പ്രതീകമാണെന്ന് പണ്ടുമുതലേ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന പ്രകൃതിദത്തമായ അഗ്‌നിജ്വാലകളും ജ്യോതികളുമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്.

തീജ്വാലയുടെ രഹസ്യം

ഇവിടത്തെ പവിത്രമായ ജ്വാലയ്ക്ക് ഇന്ധനം നല്‍കുന്ന പ്രകൃതിവാതക ഉറവകള്‍ ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ട്. ഇവിടത്തെ പാറകളിലെ വിള്ളലുകളില്‍ നിന്ന് വാതകം ഒഴുകുന്നു. ക്ഷേത്രത്തില്‍ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്‌നിജ്വാലയുടെ രഹസ്യം അറിയാന്‍ ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ കഠിനമായി ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാല്‍ അവസാനം അവര്‍ നിരാശരാകുകയായിരുന്നു. അവയുടെ രഹസ്യം അറിയാന്‍ ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ കഴിഞ്ഞ കുറേ വര്‍ഷങ്ങളായി ഗവേഷണം നടത്തിയിരുന്നു, എന്നാല്‍ ഒമ്പത് കിലോമീറ്റര്‍ കുഴിച്ചിട്ടും പ്രകൃതിവാതകം പോകുന്ന സ്ഥലം കണ്ടെത്താന്‍ അവര്‍ക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല.

തീ അണയ്ക്കാന്‍ ശ്രമിച്ച അക്ബര്‍

ക്ഷേത്രത്തില്‍ തീ ജ്വലിക്കുന്നത് കണ്ട് അക്ബര്‍ ചക്രവര്‍ത്തിക്ക് പല സംശയങ്ങളും ഉണ്ടായി. തീജ്വാലകള്‍ക്ക് മുകളിലൂടെ വെള്ളം ഒഴിക്കാന്‍ അദ്ദേഹം ഉത്തരവിട്ടു. തീ അണയ്ക്കാന്‍ അദ്ദേഹം നിരവധി ശ്രമങ്ങള്‍ നടത്തി. എന്നാല്‍ ഈ ശ്രമങ്ങളെല്ലാം തന്നെ പരാജയപ്പെടുകയായിരുന്നു. ദേവിയുടെ ഈ അത്ഭുതം കണ്ടതിനുശേഷം അദ്ദേഹം ദേവിയെ വണങ്ങിയെന്നും പറയുന്നു. തുടര്‍ന്ന് അക്ബര്‍ ഈ ക്ഷേത്രത്തിലേക്കായി ഒരു സ്വര്‍ണ്ണ കുട സമ്മാനിച്ചു.

ജ്യോതിഷ പ്രാധാന്യമുള്ള ക്ഷേത്രം

ജ്വാലാമുഖി ക്ഷേത്രത്തിന് ജ്യോതിഷപരമായ പ്രാധാന്യമുണ്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഇവിടത്തെ ക്ഷേത്ര പൂജാരിമാരില്‍ നിന്ന് മാര്‍ഗനിര്‍ദേശങ്ങളും പ്രവചനങ്ങളും തേടി നിരവധി ആളുകള്‍ ക്ഷേത്രം സന്ദര്‍ശിക്കാറുണ്ട്.

ജ്വാലാമുഖിയുടെ രോഗശാന്തി ശക്തി

ജ്വാലാമുഖി ക്ഷേത്രത്തിലെ പവിത്രമായ അഗ്‌നിജ്വാലകള്‍ക്ക് രോഗശാന്തി ഗുണങ്ങളുണ്ടെന്ന് ഭക്തര്‍ വിശ്വസിക്കുന്നു. വിവിധ രോഗങ്ങളില്‍ നിന്ന് ആശ്വാസം തേടി നിരവധി പേരാണ് ഇവിടെ എത്തുന്നത്.

ഭക്തിയുടെ പ്രതീകം

ഭക്തരുടെ അചഞ്ചലമായ ഭക്തിയുടെ സാക്ഷ്യപത്രമായി ജ്വാലാമുഖി ക്ഷേത്രം നിലകൊള്ളുന്നു. ഈ ക്ഷേത്രം കാലത്തിന്റെ പരീക്ഷണങ്ങളെ അതിജീവിക്കുകയും ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

വിശ്വാസത്തിന്റെ ശക്തി

ജ്വാലാമുഖി ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തില്‍ ബ്രഹ്‌മാവ്, ശിവന്‍, വിഷ്ണു, രാമന്‍ എന്നിവരുള്‍പ്പെടെ വിവിധ ഹിന്ദു ദേവന്‍മാര്‍ക്കായി സമര്‍പ്പിച്ചിരിക്കുന്ന നിരവധി ചെറിയ ക്ഷേത്രങ്ങളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഭക്തരുടെ ആഗ്രഹങ്ങള്‍ സാധിച്ചുകൊടുക്കാന്‍ ക്ഷേത്രത്തിന് ശക്തിയുണ്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ജ്വാലാമുഖി ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹം തേടി സമൂഹത്തിന്റെ നാനാതുറകളിലുള്ളവര്‍ ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്നു. പഴയ കാലഘട്ടത്തിലെ സങ്കീര്‍ണ്ണമായ വാസ്തുവിദ്യ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രൗഢി ഉയര്‍ത്തുന്നു. ചടുലമായ നിറങ്ങള്‍, സങ്കീര്‍ണ്ണമായ കൊത്തുപണികള്‍, മനോഹരമായ ശില്‍പങ്ങള്‍ എന്നിവ ഇവിടെയെത്തുന്ന സന്ദര്‍ശകരെ ആകര്‍ഷിക്കുന്നു.

ബുദ്ധമതത്തിന്റെ സ്വാധീനം

ജ്വാലാമുഖി ക്ഷേത്രത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശത്തിന് കാര്യമായ ബുദ്ധമത സ്വാധീനമുണ്ട്. നിരവധി ആശ്രമങ്ങളും പുരാതന ബുദ്ധമത സ്ഥലങ്ങളും ക്ഷേത്രത്തിന് സമീപത്തായി കാണാം.

ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ഉത്സവം

ജ്വാലാമുഖി ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ഉത്സവം നവരാത്രിയാണ്. എല്ലാ വര്‍ഷവും മാര്‍ച്ച് മുതല്‍ ഏപ്രില്‍ വരെയും സെപ്റ്റംബര്‍ മുതല്‍ ഒക്ടോബര്‍ വരെയും നവരാത്രി ആഘോഷങ്ങള്‍ ക്ഷേത്രത്തില്‍ നടക്കാറുണ്ട്. ഈ പുണ്യസമയത്ത് ആയിരക്കണക്കിന് ഭക്തരാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്താറ്.