കടലില്‍ മുങ്ങിയ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ദ്വാരക; ഗവേഷകരെ അമ്പരപ്പിച്ച നിഗൂഢ രഹസ്യം

മഹാഭാരതവും രാമായണവും ഭാരത ചരിത്രത്തിന്റെയും പൈതൃകത്തിന്റെയും ഭാഗമാണ്. ഈ ആധുനികകാലത്ത് ഇത് സംബന്ധിച്ച് പല തര്‍ക്കങ്ങളും നടക്കുന്നുണ്ട്. കാരണം രാമായണവും മഹാഭാരതവുമെല്ലാം വെറും ഭാവനാസൃഷ്ടികളാണെന്നും അതില്‍ പറയുന്ന കാര്യങ്ങളൊന്നും എവിടെയും നടന്നിട്ടില്ലെന്നും പറയുന്നു. പുരാണങ്ങളും അതില്‍ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന കാര്യങ്ങളും മിഥ്യയാണോ യാഥാര്‍ത്ഥ്യമാണോ എന്ന് പലര്‍ക്കും സംശയം തോന്നാം. എന്നാല്‍ അതിലെ പല കാര്യങ്ങളും ശാസ്ത്രലോകം ശരിവയ്ക്കുന്നുണ്ട്. അതിലൊന്നാണ് ദ്വാരക നഗരത്തിന്റെ ചരിത്രം.

ലോകമെമ്പാടുമുള്ള പുരാവസ്തു ഗവേഷകരുടെ ശ്രദ്ധ നേടിയ വിഷയമാണ് ദ്വാരക നഗരം. ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ നഗരം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ദ്വാരകയുടെ പേര് ആദ്യമായി ചര്‍ച്ച ചെയ്തത് മഹാഭാരതമാണ്. ശ്രീകൃഷ്ണന്‍ തന്നെ സ്ഥാപിച്ചതാണ് ദ്വാരക നഗരം എന്നാണ് വിശ്വാസം. എന്നിരുന്നാലും, ദ്വാരക നഗരത്തിന്റെയും ഭഗവാന്‍ കൃഷ്ണന്റെയും അസ്തിത്വം തന്നെ ഒരു മിഥ്യയാണെന്നും അവകാശവാദങ്ങളെ പിന്താങ്ങുന്ന തെളിവുകളൊന്നും ഇല്ലെന്നുമുള്ള നിരവധി വാദങ്ങള്‍ ഉയര്‍ന്നിരുന്നു. എന്നാല്‍ പുരാതന നഗരമായ ദ്വാരക ഒരു മിഥ്യയാണെന്ന അവകാശവാദത്തെ തകര്‍ക്കുന്ന തെളിവുകള്‍ ഇന്ന് ശാസ്ത്രത്തിനു മുന്നില്‍ എത്തിയിട്ടുണ്ട്.

അറ്റ്‌ലാന്റിസിനെപ്പോലെ ദ്വാരകയും വിദൂര ഭൂതകാലത്തില്‍ ഏതോ ഒരു ഘട്ടത്തില്‍ കടലിനടിയില്‍ മുങ്ങിയതായി പറയപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും അറ്റ്‌ലാന്റിസിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങള്‍ ഇതുവരെ കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല. എന്നാല്‍ ദ്വാരകാ നഗരം ഒരു സത്യമാണെന്ന് വിശ്വസിക്കാവുന്ന തെളിവുകള്‍ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട് താനും. മഹാഭാരതത്തിലെ ചരിത്രപരമായ പ്രാധാന്യം കാരണം ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ക്ക് പുറമെ പുരാവസ്തു ഗവേഷകര്‍ക്കും ചരിത്രകാരന്മാര്‍ക്കും ദ്വാരക എപ്പോഴും ഒരു ആകര്‍ഷണമാണ്. യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍ എല്ലാവരും അതിന്റെ രഹസ്യം അറിയാന്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

ഭാഗവതത്തില്‍ പറയുന്നത്

ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തില്‍ പറയുന്നത് പ്രകാരം, മഥുരയെ നിരന്തരം ആക്രമിക്കുന്ന മഗധ ഭരണാധികാരിയായ ജരാസന്ധനോടുള്ള പ്രതികരണമായാണ് ദ്വാരക നഗരം നിര്‍മ്മിച്ചത്. തന്റെ വംശത്തിന് മേലുള്ള കൂടുതല്‍ ആക്രമണങ്ങള്‍ തടയാന്‍, ഭഗവാന്‍ കൃഷ്ണന്‍ ഇന്ത്യയുടെ പടിഞ്ഞാറന്‍ തീരത്ത് ഒരു പ്രത്യേക നഗരം സ്ഥാപിക്കാന്‍ തീരുമാനിച്ചു. വാസ്തുശില്പിയായ വിശ്വകര്‍മ്മാവിനെയാണ് ഈ ദൗത്യത്തിന് ചുമതലപ്പെടുത്തിയത്. പുരാതന ഗ്രന്ഥങ്ങള്‍ അനുസരിച്ച് കുശസ്ഥലി എന്ന സ്ഥലത്തിനടുത്താണ് കൃഷ്ണന്‍ ദ്വാരക നിര്‍മ്മിച്ചത്. ദ്വാരക നഗരം അതിവേഗം പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയര്‍ന്നു. ഏകദേശം 900 കൊട്ടാരങ്ങളിലായി ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകള്‍ താമസിക്കുന്ന നഗരമായി ശ്രീകൃഷ്ണ ദ്വാരക മാറി.

ശാസ്ത്രത്തിന്റെ കണ്ടെത്തലുകള്‍

അടുത്ത കാലത്തുവരെ വരെ ദ്വാരക ഒരു ചരിത്രകഥ മാത്രമായിരുന്നു. 'ദ്വാരക യഥാര്‍ത്ഥമാണോ' എന്ന ചോദ്യം നിരന്തരം ചോദിക്കപ്പെട്ടു. ഗുജറാത്തിലെ ജാംനഗര്‍ ജില്ലയില്‍ ആധുനിക ദ്വാരകയില്‍ നിന്ന് ഏകദേശം 30 കിലോമീറ്റര്‍ വടക്കായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ബെറ്റ് ദ്വാരക ദ്വീപിന് ചുറ്റും 1930കളില്‍ പ്രാരംഭ ഖനനം ആരംഭിച്ചു. 1960 കളില്‍ കൂടുതല്‍ ഖനനങ്ങള്‍ നടത്തിയെങ്കിലും കൃത്യമായ ഫലങ്ങള്‍ ലഭിച്ചില്ല. 1979-ല്‍ ആര്‍ക്കിയോളജിക്കല്‍ സര്‍വേ ഓഫ് ഇന്ത്യ മറ്റൊരു ഖനനം നടത്തി. ഈ സമയത്താണ് മുങ്ങിയ നഗരത്തിന്റേതെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തുന്ന പല വസ്തുക്കളും കണ്ടെത്തിയത്.

പിന്നീട് വലിയ കെട്ടിടങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളും മതിലുകളുമെല്ലാം ഇവിടെ നിന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. 500ലധികം പുരാതന വസ്തുക്കളാണ് ഈ സ്ഥലത്ത് നിന്ന് ഖനനം ചെയ്ത് കണ്ടെടുത്തത്. കല്ലുകള്‍, തൂണുകള്‍, ജലസേചന സംവിധാനങ്ങള്‍ എന്നിവയും ഇവിടെ നിന്ന് ലഭിച്ചു. ബിസി 13-ഉം 15-ഉം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് ദ്വാരക മന്ദിരം പണിതതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

2007ലെ ഉത്ഖനനം മൂലം മാറിയ ചരിത്രം

2007ലാണ് ആദ്യമായി ദ്വാരകയില്‍ വന്‍ തോതില്‍ ഖനനം നടത്തിയത്. 200 മീറ്റര്‍ സ്ഥലത്ത് അന്ന് ഖനനം ആരംഭിച്ചു. ഇതിലൂടെ 50 മീറ്റര്‍ പ്രദേശത്ത് കൂടുതല്‍ വസ്തുക്കള്‍ കണ്ടെത്തി. ഇതിനുശേഷം രണ്ട് നോട്ടിക്കല്‍ മൈല്‍ നീളത്തില്‍ നടത്തിയ ഹൈഡ്രോഗ്രാഫിക് സര്‍വേയില്‍, ആ പ്രത്യേക സ്ഥലത്തെ വെള്ളത്തിന്റെ ഒഴുക്ക് നിരന്തരം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തി. ഇതിനുശേഷം ആ സ്ഥലം ഗ്രേഡിംഗ് നടത്തി. ഓരോ ഗ്രേഡിലും ഖനനവും സര്‍വേയും ആരംഭിച്ചു. ഈ ഖനനത്തില്‍ തൂണുകള്‍, നാണയങ്ങള്‍, പാത്രങ്ങള്‍ തുടങ്ങിയ വസ്തുക്കള്‍ കണ്ടെത്തി. എല്ലാ കല്ലുകളിലും കടല്‍പ്പുല്ല് പതിഞ്ഞിരുന്നു. അവ നീക്കം ചെയ്തപ്പോഴാണ് യഥാര്‍ത്ഥ വലിപ്പം വെളിപ്പെട്ടത്.

ദ്വാരകയുടെ ഉത്ഖനനത്തില്‍ നിരവധി വലിയ നങ്കൂരങ്ങള്‍ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ദ്വാരക ഒരു ചരിത്ര തുറമുഖ നഗരമാണെന്ന് ഇത് വ്യക്തമാക്കി. സംസ്‌കൃതത്തില്‍ ദ്വാരക എന്ന വാക്കിന്റെ അര്‍ത്ഥം 'വാതില്‍' എന്നാണ് എന്ന് ചില പുരാവസ്തു ഗവേഷകര്‍ പറയുന്നു. ദ്വാരകയിലെ ഉത്ഖനനത്തില്‍ നിന്ന് കണ്ടെത്തിയ കാര്യങ്ങളില്‍ നിന്ന്, ഈ പുരാതന തുറമുഖ നഗരം ഒരുകാലത്ത് ഇന്ത്യയിലേക്ക് വരുന്ന വിദേശ പൗരന്മാര്‍ക്ക് ഒരു വാതില്‍ പോലെയായിരുന്നുവെന്ന് കണക്കാക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ചും 15ഉം 18ഉം നൂറ്റാണ്ടുകള്‍ക്കിടയില്‍, അറബ് രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള വ്യാപാര ബന്ധങ്ങളില്‍ ഇത് ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചിരിക്കണം.

ദ്വാരകയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങള്‍ കണ്ടെത്തിയത് ഇന്ത്യയില്‍ നിന്ന് വളരെ അകലെയായി കടലിനടിയിലാണ്. പുരാതന ഗ്രന്ഥങ്ങളില്‍ വിവരിച്ചിരിക്കുന്ന ദ്വാരക നഗരത്തിന്റെ പൊതുവിന്യാസം മറൈന്‍ ആര്‍ക്കിയോളജിക്കല്‍ യൂണിറ്റ് കണ്ടെത്തി എന്നതും അതിശയകരമാണ്. ആര്‍ക്കിയോളജിക്കല്‍ സര്‍വേ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ ഡോ. എസ്.ആര്‍. റാവുവിന്റെ മാര്‍ഗനിര്‍ദേശത്തിനും മേല്‍നോട്ടത്തിനും കീഴിലാണ് ഈ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ നടത്തിയത്.

എങ്ങനെയാണ് ദ്വാരക നഗരം കടലില്‍ മുങ്ങിയത്?

നാഷണല്‍ ഇന്‍സ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഓഷ്യാനോഗ്രഫിയുടെ മുന്‍ ചീഫ് സയന്റിസ്റ്റ് ഡോ. രാജീവ് നിഗം ബിബിസി ട്രാവലുമായുള്ള സംഭാഷണത്തില്‍ പറയുന്നത് ഇപ്രകാരമാണ്- ''കടലിനടിയില്‍ നഗരത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങള്‍ ഉണ്ടെന്ന് വ്യക്തമായപ്പോള്‍, അത് എങ്ങനെയെന്ന് കണ്ടെത്താന്‍ ഞങ്ങള്‍ ശ്രമിച്ചു. കഴിഞ്ഞ 15000 വര്‍ഷങ്ങളിലെ സമുദ്രനിരപ്പ് അന്വേഷിച്ചു. 15,000 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്ക് മുമ്പ് സമുദ്രനിരപ്പ് 100 മീറ്റര്‍ താഴ്ന്നിരുന്നുവെന്ന് ഇത് വെളിപ്പെടുത്തി. 7000 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്ക് മുമ്പാണ് സമുദ്രനിരപ്പ് ഉയരാന്‍ തുടങ്ങിയത്. ഏകദേശം 3500 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്ക് മുമ്പ് സമുദ്രനിരപ്പ് ഇന്നത്തെ നിലയിലേക്ക് എത്തി. ഈ പ്രക്രിയയുടെ ഫലമായി ദ്വാരക നഗരം മുങ്ങിപ്പോകുമായിരുന്നു.

ഗാന്ധാരിയുടെ ശാപത്താല്‍ മുങ്ങിയ ദ്വാരക

ദ്വാരക നഗരം മുങ്ങിയതിന് പിന്നില്‍ നിരവധി പുരാണ വിശ്വാസങ്ങളുണ്ട്. ഗാന്ധാരിയുടെ ശാപവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ് ആദ്യത്തെ വിശ്വാസം. മഹാഭാരതയുദ്ധത്തില്‍ പാണ്ഡവര്‍ വിജയിക്കുകയും കൗരവര്‍ പരാജയപ്പെടുകയും ചെയ്തപ്പോള്‍ ഗാന്ധാരി ശ്രീകൃഷ്ണനെ യുദ്ധത്തിന്റെ പേരില്‍ കുറ്റപ്പെടുത്തി യാദവ കുലം നശിക്കുമെന്ന് ശപിച്ചു. ഈ ശാപമാണ് ദ്വാരക മുങ്ങാന്‍ കാരണമായതെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. മഹാഭാരതത്തിലെ 23ഉം 24ഉം ശ്ലോകങ്ങള്‍ അനുസരിച്ച്, 125-ആം വയസ്സിന് ശേഷം ദ്വാരക നഗരം കടലില്‍ മുങ്ങിപ്പോയതായി പറയുന്നു. കലിയുഗം ആരംഭിച്ച സമയമായിരുന്നു ഇത്.

അന്യഗ്രഹജീവികളുടെ ആക്രമണം

ദ്വാരക കടലില്‍ മുങ്ങിയതിനു പിന്നില്‍ ഒരു അന്യഗ്രഹ ജീവി സിദ്ധാന്തവുമുണ്ട്. അന്യഗ്രഹ സിദ്ധാന്തത്തില്‍ വിശ്വസിക്കുന്ന ചില ശാസ്ത്രജ്ഞരും പുരാതന നഗരമായ ദ്വാരകയെ യുഎഫ്ഒ (അണ്‍ ഐഡന്റിഫൈഡ് ഫ്‌ളൈയിംഗ് ഒബ്ജക്ട്) ആക്രമിച്ചതായി വിശ്വസിക്കുന്നു. സാങ്കേതികവിദ്യയും ശക്തമായ ആയുധങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചാണ് ഈ യുദ്ധം നടന്നത്. അന്യഗ്രഹ ബഹിരാകാശ പേടകങ്ങള്‍ മിന്നല്‍ പോലെ തോന്നിക്കുന്ന ഊര്‍ജ്ജ ആയുധങ്ങള്‍ ഉപയോഗിക്കുകയും നഗരത്തെ ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ ആക്രമണം വളരെ വിനാശകരമായിരുന്നുവെന്നും ആക്രമണത്തിനുശേഷം നഗരത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും നശിച്ചുവെന്നും ഒരുവിഭാഗം ഗവേഷകര്‍ വിശ്വസിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും ഇത് ശാസ്ത്രീയമായി സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ല.

ഇപ്പോഴും സത്യം തേടുന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍

പുരാതന നഗരമായ ദ്വാരകയുടെ കൂടുതല്‍ രഹസ്യങ്ങള്‍ കണ്ടെത്താനുള്ള ശ്രമത്തിലാണ് ഇപ്പോഴും പുരാവസ്തു ഗവേഷകരും സമുദ്രശാസ്ത്രജ്ഞരും. ഈ പുരാതന നഗരത്തിന്റെ അടിത്തറ കണ്ടെത്താന്‍ ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ കടലിനടിയിലുള്ള കൂടുതല്‍ ഖനനത്തിന് തയ്യാറെടുക്കുകയാണ്. അതുവഴി ഇവിടെയുള്ള അവശിഷ്ടങ്ങള്‍ക്ക് എത്ര പഴക്കമുണ്ടെന്ന് കൃത്യമായി കണ്ടെത്താനാകും.